Burada görüldüğü üzere kırmızı kare içersine aldığım geçerlilik süresi 02.03.2010 10:59 bu tarihten sonra Windows 7 sisteminiz 2 saatte bir kapanmaya başlayacaktır.  “şeytan ayrıntıda gizlidir.” Sözü burada geçerlidir kare içersinde gördüğümüz tarihten sonra kendini 2 saatte bir yeniden başlatacağı için bizde tarih ayarlarını geri alıyoruz bunun için sağ altta Windows 7 saatine tıklıyoruz.

Tarihi geri almamız için “Tarih ve saat ayarlarını değiştir…” seçiyoruz.

Sol resimde görülen” tarih ve saati değiştir” giriş yaptıktan sonra sağda görülen resim gibi saat ve tarih ayarları gelecek buradan sorun yaşamamak için çeşitli internet ve ya MSN servislerinde sadece bir ay geri alın winver  deki tarihten itibaren böylece 1 ay boyunca sorun yaşamayacak ve bunu ayda bir yapmanız yeterli olacaktır. Çok eski bir tarihe alırsanız. Bazı servislerde sorun yaşarsınız gerekli ayarları yaptıktan sonra tamam demeniz yeterli olacaktır.

JoKer

http://www.binaryshield.com

Bunun yerine, acaba sadece bir IP adresi ile bir çok bilgisayarın Internet erişimini sağlamak mümkün değil midir? Cevap veriyorum: Mümkündür.

Proxy Server ya da NAT kullanarak bunu sağlayabiliriz. Bu makalede NAT’ı inceleyeceğiz.

Nedir NAT?

Adından da anlaşılacağı gibi network adresi dönüştürür. NAT, bir routing servisidir. Her router gibi, NAT router’da networkün sınırında durur ve diğer networklerle iletişimi sağlar.

NAT Router, başka bir networke iletilmek üzere kendisine gelen IP paketlerindeki, kaynak IP adresini çıkarıp ken di IP adresini koyarak iletir. Bu durumda hedef bilgisayar paketin NAT’dan geldiğini sanacaktır aslında öyledir de ancak paketin asıl kaynağı NAT’ın arkasındaki başka bir makinedir. Peki bu ne işimize yarar?

“Client_01”in Internetteki Web Server’a bağlanmak istediğini düşünelim. (Burada yapılası gereken DNS sorguları ile şu an ilgilanmiyoruz. Client_01’in Web Server’ın IP adresini çözümlemiş olduğunu düşünüyoruz.)

Bağlanmak istediği Web Server’ın farklı bir networkte olduğunu algılayan Client_01, paketi aşağıdaki gibi encapsule edip NAT Router’a yollayacaktır.

Hedef TCP Port : 80 (Web Server’ın hizmeti sunduğu port)

Kaynak TCP Port : 3100

Hedef IP : 100.100.100.100 (Internetteki Web Server’ın IP adresi)

Kaynak IP : 192.168.10.200 (Client_01’in IP adresi)

Bildiğimiz gibi 192.168.X.X IP adresleri “Private” adreslerdir ve Internet ortamında kullanılamazlar. Bu durumda Web Server ile Client_01 haberleşemeyecektir. Ancak NAT Router bu pakette bir takım değişiklikler yapar. Kaynak IP kısmındaki private IP adresini oradan çıkartır ve yerine kendi Public IP adresini yerleştirir. Seçimli olarak port adreslerini de değiştirebilir.

NAT Router pkaeti aşağıdaki gibi encapsule edip yollayacaktır:

Hedef TCP Port : 80 (Web Server’ın hizmeti sunduğu port)

Kaynak TCP Port : 3200

Hedef IP : 100.100.100.100 (Internetteki Web Server’ın IP adresi)

Kaynak IP : 200.200.200.200 (NAT Router’ın dış IP adresi)

Gördüğümüz gibi NAT Router gerekli dönüşümleri yaptı. Bu dönüşümler sonucunda paketi alan Web Server vevabı NAT Router’a verecektir.NAT Router’da gelen cevabı Client_01’e iletecektir. Bunu yaparken clientları karıştırmamak için, hangi paketi hangi clienta yollaması gerektiğine karar verebilmek için bir tablo tutar. Bu tabloda yaptığı dönüşümler vardır. NAT Router, incelediğimiz iletitşim için aşağıdakine benzer bir tablo tutar.

Paketi alan Web Server cevabını aşağıdaki gibi ancapsule edip, yollayacaktır:

Hedef TCP Port : 3200

Kaynak TCP Port : 80

Hedef IP : 200.200.200.200

Kaynak IP : 100.100.100.100

Bu paket gördüğümüz gibi NAT Router’a göderilmiş bir pakettir. Fakat paketin Client_01’e ulaşması gerekiyor ancak bu haliyle ulaşması mümkün değil. Bu noktada NAT Router bir dönüştürme işlemi daha gerçekleştiriyor.

NAT Router paketi aşağıdaki encapsule eder ve Client_01’e yollar:

Hedef TCP Port : 3100 (Client_01’in paketi ilk çıkarttığı TCP Portu)

Kaynak TCP Port : 80

Hedef IP : 192.168.10.200 (Clien_01’in IP adresi)

Kaynak IP : 100.100.100.100 (Web Server’ın IP adresi)

Bu iletişimde NAT Router, Client_01 ile Web Server arasında aracı konumundadır.

DNS Proxy Servisi

NAT Router’ın yapabileceği tek iş network ve port adreslerini dönüştürmek değildir. DNS sorgusu alıp cevaplayabilir de. Tabi bu özelliği bir DNS server kadar gelişmiş değildir. DNS Forwarder gibi çalışabilir. Kendisine gelen Recursive sorguları, üzerinde tanımlı olan DNS server’a forward eder. Gelen sorgular NAT Router’ı forwarder gibi gören DNS Server’lardan da, clientlardan da olabilir. (Şekil 2)

Bu şekilde Client_01 DNS server olarak gördüğü DC’ye bir sorgu atıyor. DC bu sorgunun cevabını kendi veritabanında ya da cache’inde bulamazsa, sorguyu forwarder olarak gördüğü NAT Router’a iletir. NAT Router da Servis sağlayıcısının DNS server’ına iletir. Cevabı servis sağlayıcısının DNS Server’ı “Recursion” yaparak bulup geri yollar.

DHCP Servisi

NAT Servisinin yapilecekleri hala bitmedi… Hemen tüm NAT Router’lar DHCP Server olarak da çalışabilirler. Tabi ki basit bir DHCP Server. Çoğu NAT Router üzerinde sadece scope belirleyebilirsiniz, belki bir de exclusion range. Default GateWay ve DNS Server olarak kendi IP adresini gönderir.

DNS Proxy ve DHCP servisleri, NAT Router üzerinde kapatılabilirler.

Buraya kadar hep NAT’ın içerden dışarıya çıkışı sağladığı üzerine konuştuk ama bunun tam tersini de yapabilir. İç networkteki bir Web Server’ın Private olan IP adresi ile kendi Public IP adreslerinden birini statik olarak eşleştirip, bu public IP adresine gelen Web isteklerini içeriye dönüştürerek yönlendirebilir.

Bunu da bir şekl ile açıklamaya çalışayım: (Şekil 3)

Şekil 3 de NAT Routerımızın dış bacağında iki Public IP adresi var. Bu IP adresleri bir Public IP adresi havuzu ile belirlenebilir.

Client_02’nin iç networkteki 192.168.10.100 Private IP adresli Web Server’aa bağlanmak istediğini düşünelim. Web Server’ımızın IP adresi private olduğu için bahsettiğim bağlantı mümkün değildir ancak NAT Router’ımız bunu mümkün kılacaktır.

NAT Router üzerindeki Public IP adreslerinden 200.200.200.201 IP adresini Web Server için ayırabiliriz ve NAT Router’a 200.200.200.201 IP adresine gelen TCP Port 80 hedefli paketleri dönüştürerek 192.168.10.100 Private adresli Web Server’a yönlendir diyebiliriz. Bu yapılandırmayı sadece belirli bir ya da bir kaç iletişim türü için yapabileceğimiz gibi güvenli olmasa da tüm iletişim türleri için de yapabiliriz.

Gördüğünüz gibi NAT servisi becerikli bir servistir. Ancak çok güvenli değildir. Küçük networkler için idealdir diyebilirim fakat büyük networkler için önereceğim, Caching ve Firewall sunduğu için ISA Server’dır.

Buraya kadar hep laf ettik biraz da bunların nasıl yapıldıklarını görelim:

Windows Server 2003 Üzerinde NAT

Windows Server 2003 Üzerinde NAT yapılandırmak için kullanacağımız Sanp-In “Routing And Remote Access”dir. NAT Servisi authentication yapmadığı için Domain’e üye olmsaına gerek yoktur. Şimdi Şekil 3 deki NAT Router!in Windows Server 2003 olduğunu varsayıp yapılnadıracağız

1.     Routing And Remote Access’i açın. Server’ın adına sağ tıklayıp “Configure And Enable Routing And Remote Access” komutunu verin.

2.     Karşınıza çıkan sihirbazda “Next” düğmesine basın.

3.     Burada karşınıza bir çok seçenek çıkacak. Network Address Translation (NAT) seçeneğini işaretleyip devam edin.

4.     Bu iletişim kutusu Internet’e bağlı olan Public bağlantıyı sorar. Bizim örneğimizde 200.200.200.200 IP adresili ve “DIS” isimli arayüzdür. Listeden belirleyip devam edin.

5.     “Name and Address Translation Services” iletişim kutusunda iki seçenek vardır.

·         Enable basıc name and address sevices : Bu seçenek DHCP Server ve DNS Proxy servislerini başlatır.

·         I will set up name and address services later : Bu seçenek ise söz konusu servisleri başlatmaz.

Biz başlatmamayı seçeceğiz.

6.     Son olarak “Finish” düğmeisne basın.

Bu haliyle çalışan bir NAT Router sahibiyiz. Şimdi diğer ayarlara bakalım… Roting And Remote Access aracında “IP Routing à NAT/Basic FireWall”a tıkladığımızda pencerenin sağ tarafında arayüzlerimizi görebiliriz. Inernete bağlı olan Public arayüze sağ tıklayıp özelliklerine girelim

NAT/Basic Firewall Sekmesi:

• Private interface conneced to private network : Bu arayüzün private arayüz olduğunu beliritir.
• Public interface connected to the Internet : Bu arayüzün Internet’e bağlı olduğunu belirtir.
• Enable NAT on this interface : NAT Servisinin başlatılmasını sağlar.
• Enable a basic firewall on this interface : Basit bir firewall özelliği sağlar.
• Basic firewall only : Sadece basit bir firewall olarak çalışmasını sağlar.
• Inbound / Outbound Filters : Giren / Çıkan paketlerin süzülmesi için filtreler tanımlamamızı sağlar.

Address Pool Sekmesi:

• Internet Servis Sağlayıcısından alınan IP adres havuzunun girilmesini, düzeltilmesini ya da silinmesini sağlar.
• Reservations : Havuzdaki bir Public IP adresini iç networkteki bir IP adresi ile statik olarak eşleştirilmesini sağlar.

Services and Ports:

İç networkte belirli servisleri sunan bilgisayarlar için dışarıdan giriş izninin ayarlanamsını sağlar.

ICMP

NAT router’ın ICMP paketlerine davranışını belirler.

NAT / Basic Firewall özelliklerine girersek karşılaşacağımız sekmeler:

General:

Logging seçenekleri sunar.

Translation:

Yapılan TCP ve UDP eşleşmelerinin tabloda ne kadar tutulacağının belirlenmesini sağlar.

Address Assignment

NAT Router’ın DHCP servisinin başlatılmasını ve ayarlarının yapılmasını sağlar.

Name Resolution:

NAT Router’ın DNS Proxy sevisini başlatmak için kullanılır.

Windows Server 2003 NAT Server’ın ayarlarından kısaca bahsettik. Şimdi şeklimizdeki (Şekil 3) NAT Router’ın iç networkteki Web Server’a erişimi sağlamasını yapılandıralım. Bunun için önce Address Pool belirleyeceğiz ardından da port ayarlarını yapacağız.

1.     Routing And Remote Access aracında NAT / Basic Firewall kısmında Public bağlantıya sağ tıklayıp özelliklerine girdikten sonra “Address Pool” sekmesine gelin.

2.     Add düğmesine basıp IP Adres aralığını girin ve OK düğmesine basın. Listede görünecektir.

3.     “Reservations” düğesine ardından “Add” düğmelerine basıp. Hangi public IP adresini hangi private IP adresi için rezerve edeceğinizi yazın. Bizim örneğimizde Ip adresi private olan Web Server için 200.200.200.201 IP adresini rezerve ediyoruz. (Şekil

·        Allow incoming sessions to this address : Bu seçenek dışarıdan 192.168.10.100 IP adresli makineye her türlü iletişimi açar ki bu çok sakıncalıdır.

4.     İki kez OK düğmesine basın.

5.     Şimdi sadece web istekleri için Web Server’a erişimi sağlayacağız. “Services and Ports” sekmesine gelin.

6.     Listede “Web Server (HTTP)” seçeneğini bulup (en altta) tıklayın.

7.     Açılan iletişim kusunda: (Şekil 9)

·        Public address : Public adres olarak ne kullanılacağı girilir. Ya arayüzün kendi IP adresi ya da “Address Pool”daki bir adres. Bizim öreneğimizde havuzdan kullanılmıştır.

·        Protocol : Kullanılacak transport protokolü girilir. Bu örnekte HTTP yi seçtiğimiz için TCP seçilidir ve değiştirilemez.

·        Incoming / Outgoing Ports : Servisin isteneceği ve gerçekte sunulduğu port numaraları ki bunlar da varsayılan olarak 80 dir.

·        Private Address : Servisi sunan makineni Private adresi. Bu örnekte bizim iç networkümüzdeki Web Server’ın IP adresi.

Bu sekmede bazı ayarları değiştiremiyoruz. Tüm ayarları değiştirmek istiyorsanız 6. adımda “Add” düğmesina basmanız gerekir.

8.     “OK” düğmesine basıp işlemi bitirin.

Her sistemci en az bir kez de olsa bir VoIp sistemi ile tanışmak ve nasıl yapıldığını öğrenmek isteyecektir, bu nedenle öncelikle belirtmek gerekir ki;

Vo-IP, çok basit yapılardan çok kompleks yapılara kadar uzanabilir. Vo-IP yi kompleks hale getiren sebepler çok şubeli bir yapıya sahip olmak, şehirlerarası veya uluslar arası Vo-IP network’e sahip olmayı istemek gibi nedenlerde olabilir.

Vo-IP kompleks yapılarda uzmanlık gerektiren bir konu olarak karşımıza çıkar. Firmaların maliyetlerini düşürmeye yönelik olan çalışmalarınız yanlış konfigürasyon, yanlış ürün seçimi vb. konulardan ötürü artı maliyetler ve dahası sistemin çalışmaması gibi konularla geriye yansıyabilir. Vo-IP hizmetini sağlayan Servis Sağlayıcılar çok kompleks yapılarda özel eğitimlerden geçirilmiş Vo-IP uzmanları çalıştırmaktadırlar.

100 şubeli yapı için bir Vo-Ip servis sağlayıcıdan alınan proje teklifindeki çizim yer almaktadır.

Dilerseniz önce makalede kullanılacak olan terimleri tanımakla başlayalım.

VoIP Nedir?

Vo-IP, “Voice Over Internet Protocol” açılımının kısaltılmış şeklidir, Internet üzerinden noktalar arası sesli görüşme imkânını sunan bir teknoloji olarak karşımıza çıkmaktadır.

VoIp kelimesini Türkçeye çevirecek olursak  ‘Internet üzerinden sesli görüşme’ olarak ifade edebiliriz, yine de biz VoIp olarak kullanmaya devam edelim.

VoIp ile sesli görüşme ücretsiz midir?

Size bunu bir örnek ile açıklamaya çalışacağım; 10 şubeli bir yapı olduğumuzu düşünelim. Merkezimiz ve şubelerimizde bulunan dsl hatlarımıza takacağımız her bir VoIp cihaz ile VoIp networkümüzü oluşturduğumuzu varsayalım, kendi VoIp networkümüzde bulunan herhangi bir nokta, yine kendi voip networkümüzde bulunan herhangi bir nokta ile süre kısıtlaması olmadan internet bağlantımız olduğu sürece ücretsiz olarak görüşebilmektedir. Ancak bu hatlar dışarıya kapalıdır, yani harici bir hattı arayamazlar, sadece diğer noktalardaki Voip cihazlarına bağlı olan hatlar aranabilmektedir.

* Harici hatları arayabilmek için ise bir Voip hesabınızın olması gerekmektedir. Bu Voip hesabı ile SIP Server’a oturum açılır ve görüşme sağlanabilir.

SIP Server Nedir?

Session Initiation Protokol (SIP), oturum başlatma protokolü olarak adlandırılır, bu protokol data hatları üzerinden multimedya oturumlarının başlatılması, yönetimi ve sonlandırılması gibi işlevleri gerçekleştirir. Her Voip cihazı içerisinde Sip hesap tanımlaması yapılır ve bir SIP Server’a oturum açılır.

Açık bir şekilde ifade etmek gerekirse;

Harici olan normal telefon hatlarını (PSTN, GSM vs.) arayabilmek için bir Voip hesabınızın olması gerekmektedir, bu Voip hesabı SIP Server barındıran Servis Sağlayıcılardan alınabilir. Global Telekom http://www.globaliletisim.com.tr , Borusan telekom http://www.bnet.net.tr ve SuperOnline http://www.superonline.com Vo-IP servis sağlayıcılarından bazılarıdır.

Voip hesabı tahmin edebileceğiniz gibi ücretlidir ve Sip Server üzerinden arayacağınız harici hatlar içinde ücret tarifeleri mevcuttur, bu ücretler normal telefon ücretlerine nazaran daha ekonomiktir. Yukarıdaki yazımızda Voip ile sesli görüşmenin ücretsiz olduğunu belirtmiştik, buradaki yazımdan da anlayacağınız üzere eğer bir Servis Sağlayıcıdan Voip hesabı alınacak ise bu ücrete tabidir, harici numaralara yapılan aramalarda ücretlendirilir, kendi Voip networkünüz arasında olan görüşmeler yine ücretsizdir ancak arada bir SIP Server olursa şube başına aylık 7 ile 20 YTL arasında değişen sabit ücretler ödenecektir. Bir Voip Servis Sağlayıcı dan bu hizmeti almanız durumunda telefon faturalarınız Türk Telekomdan değil Servis Sağlayıcıdan gelmeye başlayacaktır

Free SIP Server

SIP Server hizmetini internet üzerinden ücretsiz(Free) olarak veren sağlayıcılarda vardır. http://www.freeworldialup.com buna örnek gösterilebilir, gerçek bir SIP Server da bulacağınız uygulamaları elbette ücretsiz olanlarında bulamazsınız, bunlar başlıca şöyle sıralanabilir;

-       7/24 çalışma garantisinin olmaması

-       Hizmet kalitesi (Ses kaybı, gürültü vs.)

-       * Sadece bu SIP Server üzerine tanımlı olan kullanıcıların aranabilmesi

-       Nokta bazlı raporların olmaması (Kim nereyi aramış, arama süreleri vs.

Gerekli olan ana başlıkları açıkladık, şimdi kurulum adımlarının nasıl olduğuna geçelim.

Kuruluma başlıyoruz.

Bu makalede kompleks olmayan bir Voip network’ün nasıl kurulacağını aktarmaya çalışacağım, yani bizim makalemizde bir servis sağlayıcıdan Voip hesabı alınmadı ve SIP Server hesabımız bu yüzden mevcut değil.

Amacımız, Ahmet Necat’ın Evi ve çalıştığı iş yeri arasında test amaçlı bir Voip Network oluşturmaktır.

Voip Network kurarken neler kullandık;

A Noktası: Zyxel 2602HWL-61C , Statik IP, bir adet telefon

B Noktası: Zyxel 2602HWL-61C, Statik IP, bir adet telefon

Her iki noktada internetin aktif olarak çalıştığı düşünülmektedir.

-       Dsl hattı Voip modemimizin arka tarafındaki Dsl portuna takıyoruz. Eğer splitter kullanıyorsanız gelen hat splitter’ın line portuna, Zyxel 2602HWL’nin Dsl portu splitter’ın modem portuna, normal telefon görüşmesi yapmak için kullanılacak telefon splitter’ın phone portuna bağlanmalıdır.

-       FXS portuna Voip görüşme için kullanacağımız telefonu bağlıyoruz, biz örneğimizde bir adet telefon bağladık, 2 port vardır ve istenirse bir telefon daha kullanılabilir.

Önce İş olarak adlandırdığımız noktayı yapılandıralım

Internet Explorer Adres çubuğuna Modemimizin iç ip sini yazarak web ara yüzüne erişiyoruz, bu ip standartta “192.168.1.1” olarak gelmektedir ve standart şifresi “1234” tür. Ancak ben daha önce bu IP yi değiştirdiğimden bu şekilde erişiyorum. Şifremizi yazarak Login butonuna tıklıyoruz.

Şekil-4 de gördüğümüz ekran Zyxel Modemimizin ana yönetim penceresidir, burada Voice sekmesine tıklıyoruz. Ve karşımıza Şekil-5 geliyor.

SIP Settings ve Speed Dial yazan linkleri kullanacağız, ilk işimizi SIP Settings ile başlatalım.

Yukarıda gördüğünüz gibi herhangi bir SIP tanımlaması henüz yapılmış değildir,

“Peki biz neden buraya girdik? SIP tanımlamasına gerek yoktu hani” diyen dikkatli okurlarımız olacaktır elbette(?)

Bir SIP tanımlamasına teoride her ne kadar ihtiyacımız olmasa da, Vo-Ip modemimizin default bir tanımlamaya ihtiyacı vardır, yani cihazımızı yapılandırabilmek için sanal bir SIP tanımlaması yapmak durumundayız, çünkü cihazımız istek almak/göndermek için önce SIP ayarlarına bakar ve sonra istek yapılır.

Yukarıdaki pencerede bulunan alanları açıklayalım;

SIP Account: Yapılandırılacak olan SIP hesabı seçilir.

Active SIP: Seçilen SIP hesabını aktif ya da pasif olarak belirleyebiliriz.

SIP Number: Her SIP hesabı için bir numara tanımlanır, çevrilecek olan ana numara olarak adlandırabiliriz, pratikte buraya yazacağınız değerin bir önemi yoktur, en fazla 31 karakter olabilir.

SIP Number’a kendimiz için 301 numarasını tanımlıyoruz, karşı tarafı 302 olarak planladık.

SIP Local Port: SIP için local dinleme portudur, port çakışmanız yoksa bu şekilde kalabilir.

SIP Server Address: Buraya SIP serverın ip/domain adresini yazıyoruz.

SIP Server Port: SIP serverın dinleme portudur, bu port bilgisi size sağlayıcı tarafından bildirilmemiş ise bu şekilde kalmalıdır.

Register Server Address:

SIP kayıt sunucunuz ayrı olabilir, ama genelde SIP serverın ip/domain adresi ile aynı olur, aksi belirtilmedikçe sip server adresini yazabilirsiniz.

Register Server Port: SIP kayıt sunucusu için dinleme portu belirtilir, register server address kısmında sip adresini kullandıysanız buraya sip server port numarasının aynısını yazmanız gerekmektedir.

SIP Service Domain:

SIP servis alan adı bilgisi girilir.

User-ID: SIP hesabınızın kullanıcı adıdır.

Password:

User-ID de tanımlanan kullanıcıya ait şifre girilir.

Caller ID: Karşı tarafı aradığınızda kullanıcı bilginizin görünmesini istiyorsanız burayı işaretliyorsunuz.

Incoming Call apply to: Bu SIP hesabı için kullanacağınız telefon portunun hangisi olduğunu seçiyorsunuz, Cihaz üzerinde iki adet port ayrılmış durumda ve ben SIP1 için Port1 i kullanıyorum.

Advanced Settings: Gelişmiş ayarlar bulunmakla beraber aksi belirtilmedikçe default olarak bırakılmaktadır.

Bu tanımlamaları yaptıktan sonra Advanced Settings satırından Settings butonuna tıklıyoruz.

Yukarıdaki ekranda ilgimizi çekecek olan kısım Others başlığı altındaki Compression Type olacaktır, Zyxel 2602HWL iki çeşit codec desteklemektedir, bunlar G711 ve G729 olarak adlandırılırlar. G711 64 kbps lik bir bant genişliği kullanır ve ses kalitesi G711 e nazaran daha iyidir, G711 ise 8kpbs lik bir bant genişliği kullanır, Bant genişliği iyi olanların G729, bant genişliği iyi olmayanların ise G711 kullanmaları önerilir, ben 256K bir bant genişliğine sahip olduğumdan G711 seçimini yapıyorum

ve Apply butonunu tıklıyoruz, Voice ana menüsü karşımıza geliyor.

Yukarıdaki pencerede Speed Dial seçimini yapıyoruz.

Speed Dial, hızlı arama anlamında kullanılmıştır, dikkat ederseniz menüde #01 şeklinde bir tanımlama var, bu numaralandırma #10 a kadar gitmektedir.

Bunun anlamı; Zyxel 2602HWL-61C üzerinde 10 adet nokta tanımlanabiliyor.

Aranacak her nokta için bir numara atanıyor, #01 için 302 numarasını atıyoruz, name alanına bu atamanın neresi için yapıldığını belirtiyorum, herhangi bir Proxy kullanılmadığından Non-proxy seçimini yapıyor ve karşı tarafın Real IP sini yazıyoruz.

Add butonuna basarak işlemi onaylıyoruz ve aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi ekleme işlemi yapılıyor.

Apply butonuna basarak devam ediyoruz.

Bu noktada(İş) yapılacak olan işlemlerimiz bu kadar.

Şimdi diğer noktadaki(Ev) tanımlamalarımıza geçeceğiz, burada farklı işlem yapacağımız sadece iki pencere olacağından diğer ekran görüntülerini tekrar vermeyi gerek görmedim.

Burada Sip Number olarak kendimize 302 numarasını atıyoruz. Burada kullandığımız Sip number’ın diğer tarafın bize atadığı numara ile aynı olduğuna dikkat etmemiz gerekiyor.(Şekil-13)

Diğer noktanın tanımlamalarını yapıyoruz, burada girmiş olduğumuz Sip Number ın diğer noktada kendilerine atadıkları numara ile aynı olmasına dikkat etmeniz gerekmektedir.

Add butonuna basarak işleme devam ediyoruz.

Apply butonu ile işlemimizi tamamlıyoruz.

Voip üzerinden sesli görüşebilmemiz için gerekli olan tüm işlemlerimizi tamamladık.

Her iki uca bağlı olan telefonların herhangi birinden ahize kaldırıldıktan sonra #01 tuşlanırsa diğer noktanın telefonu çalacak ve konuşma sağlanacaktır.

1. Topoloji türleri

2.1 Fiziksel Topoloji

2.1.1 Yol topolojisi ( Bus Topology )

2.1.2 Halka Topolojisi ( Ring Topology )

2.1.3 Yıldız Topolojisi ( Star Topology )

2.1.4 Gelişmiş Yıldız Topolojisi ( Extended Star Topology )

2.1.5 Ağ topolojisi ( Mesh Topology )

2.1.6 Ağaç Topolojisi ( Hierarchical tree Topology )

2.1.7 Çift Halka Topolojisi ( Dual ring Topology )

2.1.8 Hücresel Topoloji ( Cellular Topology )

2.1.9 Eğri Topoloji ( Irregular Topology )

2.2 Mantıksal Topoloji

2.2.1 Yayın Topolojisi ( Broadcast Topology )

2.2.2 İz topolojisi ( token passing topology )

3 Fiziksel topolojilerin Karşılaştırılması

1.Topoloji Tanımı

Topoloji , bir ağın fiziksel ve mantıksal yapısını ifade eder. Ağı oluşturan bileşenlerin birbirlerine bağlanış şekilleri , kullanılacak aygıtlar, kablolama standartları, iletişim protokolünün seçimi ve bu protokollerin ağ yapısına  uygulanabilirliği de yine topolojinin kapsamı içerisindedir.

2. Topoloji Türleri

Fiziksel ve Mantıksal olmak üzere topolojiler ikiye ayrılırlar.

2.1 Fiziksel topoloji

Ağı oluşturan çevre birimlerinin birbirine bağlanırken kullanacakları  fiziksel bağlantı metodlarını belirler. Ağın yapısında kullanılacak kablolama türü ve kullanılacak cihazlar da yine bu topolojide belirlenir. Temel ağ topolojileri Yıldız , halka ve yol topolojileridir. Geniş anlamda incelenecek olursa fiziksel topoloji türleri 6 çeşittir. Bunlar,Yol topolojisi ( Bus Topology ) , Halka Topolojisi ( Ring Topology ) , Yıldız Topolojisi ( Star Topology ),Gelişmiş Yıldız Topolojisi ( Ext  Star Topology ) , Ağ topolojisi ( Mesh Topology ), Ağaç Topolojisi ( Tree Topology ) ’ dir.

2.1.1 Yol topolojisi ( Bus Topology )

Yol topolojisi bir kablo boyunca tüm terminallerin ( Sunucular , iş istasyonları ve diğer çevre birimlerinin ) doğrusal bir kablo segmentine bağlanması sonucu oluşur. Bu segmente Trunk adı verilir. Tipik olarak bu trunk yapısını ise koaksiyel kablo oluşturur.

Yol topolojisinde , sinyal tüm istasyonları dolaşır. Her bir istasyon sinyalin adresini kontrol eder ve bu sinyalin yol üzerinde geçtiği tüm istasyonlar bu adresin kendileri ile ilgili olup olmamaları üzerine sinyali işlerler veya pasif bir şekilde sinyali bırakırlar. Sinyal, istasyonların birbirlerine iletmesi şeklinde değil, kendi başına dolaşarak yol alır

Ayrıca Yol topolojisi kendi içinde Klasik ( regular )  ve yerel ( Local )   olmak üzere ikiye ayrılır ;

Klasik yol topolojisinde her bilgisayar Omurga adı verilen tek yönlü bir hat üzerine bağlanırlar.

Yerel yol topolojisinde ise her bilgisayar , omurganın kendisini oluşturan birer noktadır. Genelde uçtan uca bağlantılı ağlar, yerel yol topolojisi şeklinde konfigüre edilirler.

Yol topolojisinin  avantajları ;

-          Bilgisayarların ve diğer çevre birimlerinin ağa kolayca bağlanabilmesi

-          Daha az kablo kullanılması.

-          Tasarımı ve genişletilebilirliği kolay olması

-          Geçici amaçlı ve kalıcı olmayan ağların hızlı bir şekilde kurulabilmesi için ideal olması.

-          Switch veya Hub gibi çevresel bağlantı aygıtlarının kullanılmaması ve böylece ek maliyetlerin ortadan kalkması.

-          Bir istasyonun çalışmaması durumunda diğerlerini etkilememesi

-          Büyütülebilirlik açısından en ucuz topoloji olması.

Dezavantajları ise ;

-          Sorun giderilmesi ve yönetimi zor olması

-          Kısıtlı sayıda istasyon ve kısa mesafe kablo üzerinde olması.

-          Ana kabloda oluşan bir kopmanın tüm ağın çalışmasını engellemesi

-          Eklenen her ilave istasyonun toplam ağ performansını kötü anlamda etkilemesi

-          Omurga kablonun her iki ucunda sonlandırıcıların bulunma zorunluluğu

Bu topolojide bilinen en yaygın kullanılan kablolama tipi Koaksiyel , fiber  ve twisted pair kablo , ve yaygın kullanılan protokol ise ethernet ve Localtalk protokolleridir.

2.1.2  Halka Topolojisi ( Ring Topology )

Bu topoloji , bir dairesel (ya da kapalı döngü) uçtan uca bağlantı topolojisidir. Tüm birimler ya doğrudan ya da bir aktarma kablosu ve arayüz ile halkaya bağlıdır. Elektriksel sinyal bir birimden diğer  birime tek bir yönde iletilir. Her birim, gelen kabloda alıcı, giden kabloda gönderici işlevi görür. Sinyal her birimde kuvvetlendirildiği veya yeniden oluşturulduğu için zayıflama en alt düzeydedir. Mantıksal olarak halka şeklinde bir yapıya sahip olan bu topoloji aslında fiziksel olarak bir çeşit yıldız topolojisi şeklindedir. İstasyonlar, Multistation Access Point ( MAU ) adı verilen merkezi bir transreceiver çevresinde bulunurlar.

Token Ring yapıda bir paket, halkanın çevresindeki tüm bilgisayarları dolaşarak hedef adrese ulaşır. Token adı verilen ileticiye teslim edilen sinyal , ağ üzerinde hedefe ulaşana kadar halka şeklinde bağlı bulunan istasyonlarca karşılanır , ve her istasyon sinyalin kendisine gönderildiğini kontrol eder ve şayet sinyalin üzerindeki adres örtüşmüyor ise sinyali güçlendirerek yeniden halka üzerinde diğer bir istasyona iletir. Sinyal, ilgili istasyona ulaştığında, bu istasyon ilk göndericiye Token’ı geri verir ve ağda bir sonraki sinyal taşınımı için yeniden ortam hazırlanır. Bu yüzden halka topolojisi aktif bir topolojidir .

Halka topolojisinin avantajları ;

-          Ağın büyütülmesi, toplam sistem performansına çok az bir oranda olumlu  etki yapar.

-          Tüm istasyonlar eşit erişim hakkına sahiptir.

Dezavantajları ise;

-          Bilinen en pahalı topolojidir.

-          Oldukça komplex’tir.

-          Bir istasyonun arızası durumunda tüm istasyonlar etkilenir.

Bu topolojide yaygın olarak twisted pair ve fiber optik kablolama tipi kullanılır. Uygun protokol ise Token Ring’dir.

2.1.3  Yıldız Topolojisi ( Star Topology )

Yıldız topolojisi,  her bir terminalin (Sunucular, İş istasyonları ve diğer çevre birimlerinin ) switch veya hub adı verilen merkezi konnektörlere  direk olarak bağlanması sonucu oluşur.  Veri, hedef adresine gitmek için switch veya hub’dan geçer. Switch veya hub ağın tüm fonksiyonlarını yönetir ve kontrol eder. Ayrıca ağda bir tekrarlayıcı/sinyal güçlendirici (repeater) gibi de çalışırlar.

Yıldız topolojisinin avantajları ;

- Yeni istasyonların eklenmesi kolaydır.

- Yönetimi ve hata tespiti basittir ve kısa zamanda halledilebilir.

- Birbirinden farklı kablolama metodları ile bağdaşabilir.

- Herhangi bir istasyondaki arıza veya yeni bir birimin eklenmesi halinde bundan tüm ağ etkilenmez.

Dezavantajları ;

- Diğer topolojilere oranla, çok daha fazla kablo gereksinimi olur.

- Hub veya Switch cihazlarında ortaya çıkan sorunlarda tüm ağ etkilenir.

- Bu cihazların kullanılması sonucunda, yol topolojisine göre maliyeti daha yüksektir

Günümüzde yaygın bir kullanıma sahip olan bu topolojide twisted pair ve fiber optik kablo türleri kullanılır. Ethernet ve Localtalk ise yine bu topolojinin yaygın olarak  kullanılan protokol tipidir.

2.1.4  Gelişmiş Yıldız Topolojisi ( Extended  Star Topology )

Bu topoloji, birden fazla birbirine bağlı olan  yıldız topolojilerinin yine bir merkezi düğüm çevresinde oluşturdukları yıldız topolojisi olarak tanımlanır.

Bu yapıda kullanılan kablolama mesafesinin kısa oluşu ise bir avantaj olarak görülür. Günümüzde telefon şebekelerinin yapıları bu topolojiye örnek gösterilebilir.

2.1.5  Ağ Topolojisi ( Mesh Topology )

Ağ topolojisi, ağdaki tüm istasyonların diğer istasyonlar ile uçtan uca kendi aralarında bağlantıları sonucu oluşan topoloji türüdür. Bu yapıda kullanılan kablolamanın çok belirgin avantaj ve dezavantajları vardır.

Bu yapının avantajları ;

-          Her istasyonun  kendi başına diğerleri ile uçtan uca bağlantı kurmasından dolayı, çoklu bağlantı oluşmakta ve böylece herhangi bir bağlantının kopması durumunda, sinyalin hedefine ulaşabilmesi için diğer bağlantıları kullanması en önemli  avantajdır.

-          Bir istasyondan yayınlanan sinyal farklı hedeflere yöneldiğinde çoklu oluşan bağlantı sayesinde kısa süre içerisinde ağdaki hedeflerine varacaktır, böylece taşınım zamanı kısalacaktır.

Dezavantajları ise;

- Ağ üzerinde az sayıda düğümün bulunduğu durumlarda ve ortam boyutunun küçük olması halinde ortaya çıkan bağlantı miktarının çok fazla gözükmesi ve bu durumda ağ hızının yavaşlaması.

Mantıksal bir perspektiften bakılacak olunursa, bu yapının durumu, performansı , ağdaki merkezi dağıtıcıların ve diğer cihazların sayısı ile doğru orantılıdır. Ayrıca Ağdaki her birim diğer tüm birimler için birer bağlantı gerektirdiğinden dolayı genellikle uygulamada pek fazla pratik bulunmayan bir özelliğe sahiptir.

2.1.6  Ağaç Topolojisi  ( Hierarchical Tree Topology )

Temel olarak yol topolojisi ile yıldız topolojisinin karakteristik özelliklerinin kombinasyonu şeklinde ortaya çıkan bir topoloji türüdür. Yıldız şeklinde bağlı istasyonların omurga üzerinde konumlanması sonucu oluşan yol modeli ağaç topolojisini oluşturur. Diğer bir yönden , ağaç topolojisi mantıksal açıdan gelişmiş yıldız topolojisine benzer. Tek farkları ise ağaç topolojisinin herhangi bir merkezi düğüme ihtiyaç duymamasıdır.

İki şekilde ortaya çıkar , omurga ağacı ( Backbone tree ) ve ikili ağaç ( binary tree ) . Omurga ağaç modelinde her düğüm hiyerarşik bir düzen içerisinde alt dallara ayrılır. İkili ağaç yapısında ise her düğüm sadece iki segment halinde bölünerek yapıyı oluşturur. Ağaç topolojisi yapısında sinyalin akış şekli hiyerarşik bir düzende oluşur.

Bu yapının avantajları ;

- Her bir segment için noktadan noktaya bir kablolama yapısı kullanılır, böylece segmentlerde oluşan bir kesinti halinde diğerleri etkilenmez.

- Birbirinden farklı donanım ve yazılım üreticilerinin sağladıkları ürünler uyum içerisinde çalışabilir.

Dezavantajları ise ;

- kullanılan kablolamanın tipine göre her bir segmentin ortalama uzunluğu belirli bir limiti geçemeyebilir.

- Eğer ana omurga ( trunk ) yapısında bir kopma olursa tüm ağ işlevini kaybeder.

- Kablolama açısından konfigürasyonu diğer tüm topolojilerden oldukça daha zordur.

Bu yapıda gözönünde bulundurulması gereken bir husus , 5-4-3 ethernet kuralıdır ;

Bir sinyalin  gönderilmesi anında bu sinyal  belli bir süre içinde ağın diğer  parçalarına ulaşır. Her bir switch, hub veya repeater sinyalin ulaşma süresine nispeten çok küçük bir zaman dilimi daha ekler. Ağdaki iki istasyon arasında maksimum 5 segment olması gerekir ve aynı zamanda fiziksel olarak  4 repeaters, switches veya hub bulunması gerekir. Şayet  koaksiyel kablo kullanılmışsa sadece 3 omurga ( trunk )  olabilir.

Eğer ağ uçtan uca fiber optik kablo ile tesis edilmiş ise veya omurgada fiber kablo ve UTP kablolama ile karma tesis edilmiş ise bu kural 7-6-5 olarak revize edilir.

Ethernet protokolünün kullanıldığı ağaç topolojisinde geleneksel olarak kullanılan kablolama türleri ise fiber optik, koaksiyel, ve twisted pair kablolardır.

2.1.7  Çift Halka Topolojisi   ( Dual Ring Topology )

Çift Halka topolojisi , birbirine eşmerkezli bir yapıda bulunan ve her bir halkanın kendi içinde birbirine bağlı istasyonlarının sadece kendisi ile komşu olan dış halkaya ait istasyon ile iletişim halinde bulunduğu bir yapıdır. Halkalar birbirine bağlı değildir ve aralarında herhangi bir sinyal alışverişi bulunmaz.

Diğer bir deyişle, çift halka topolojisi, geleneksel halka topolojisinin aynısıdır fakat birinci halkayı dıştan kuşatan ikinci  bir halka bulunur ve bu dış halka sayesinde her bir istasyon kendilerine eşdüzeyde bulunan diğer istasyonlar ile sinyal alışverişini sağlarlar. Böylece ağdaki esneklik ve güvenilirliği sağlamak üzere her aygıt kendi başlarına bağımsız olan iki halkanın ortak iletişim aygıtı haline gelir.

2.1.8  Hücresel  Topoloji  ( Cellular Topology )

Hücresel topoloji, her birinin kendi merkezi üzerinde birbirinden bağımsız düğümleri bulunan dairesel veya altıgen biçimindeki alanların oluşturduğu topoloji yapısıdır.

Her geçen gün önem kazanan bir özelliğe sahip olan  bu yapı, kablosuz teknolojinin kullanımı ile birbirinden farklı bölünmüş coğrafi alanları kullanır. Elektromanyetik dalgalar sayesinde oluşan bağlantıda, uçların her biri sabit veya taşınabilir bir durumda olabilir. ( ör: otomobillerdeki hücresel telefonlar, uydu bağlantı linkleri )

En belirgin avantajı ise dünya atmosferi ve uzay boşluğu haricinde herhangi bir taşıyıcı medyanın bulunmamasıdır. Dezavantajı ise ortamda dolaşan sinyalin dinleme ve izlenmeye açık bir durumda bulunması ve bunun getirebileceği güvenlik tehditleridir.

2.1.9  Eğri Topoloji  ( Irregular Topology )

Eğri Topoloji , ağ bileşenleri arasında belirgin bir bağlantı şekli ve yolunun bulunmadığı, çarpık bir modelin ortaya çıktığı duruma denir. Bu topolojide kablolama oldukça düzensizdir ve çok  sayıdaki düğümün birçok kablo ile gelişigüzel bağlantısı ağın  düşük performans sergilemesine ve güvensiz veri iletişimi yapmasına neden olur.

2.2 Mantıksal Topoloji  ( Irregular Topology )

Ağların mantıksal topolojileri, ağ aygıtları ve istasyonların birbirleri ile nasıl iletişim kuracaklarını belirleyerek bunları ortak bir protokol çerçevesinde birleştirir.

2.2.1  Yayın  Topolojisi  ( Broadcast Topology )

Yayın topolojisi , her istasyonun ağ ortamında sinyali diğer tüm istasyonlara aynı anda iletmesi kuralına dayanır. Yollayıcı , sinyali yayınladıktan sonra adresin eşleştiği istastonu bulduğu ana kadar tüm ağ üzerinden ayrı ayrı dolaşarak hedefi arar, herhangi bir aktarım sözkonusu değildir.

2.2.2  Token geçiş  Topolojisi  (Token passing Topology )

Bu topoloji , elektronik bir  token’ın ( sinyal ) her bir istasyona uğrayarak tüm ağı dolaşması esasına dayanır. Burada sözü edilen token, bir taşıyıcı görevindedir ve uğradığı her istasyon , o anda iletecek veya dağıtacak herhangi bir dataya sahip değilse token’ı bir sonraki istasyona aktarır ve böylece bir repeater görevi yapmış olur. Şayet ağa sunulacak bir data varsa, token’a o anda sahip olan istasyon datayı ekleyerek dolaşıma sunar ve sinyal bu şekilde taşınmış olur.

3. Fiziksel Topolojilerin karşılaştırılması

Parasal açıdan bir karşılaştırma yapıldığında, Yol topolojisi en düşük maliyetli olanıdır. Diğer topolojilere göre az sayıda aygıt kullanılır. Yine bu topoloji kablo kullanımı açısından daha az gereksinim duyar.

Büyütülebilirlik açısından ise, Yıldız topolojisi cihazların ve istasyonların kolayca ağa eklenebilmesi sonucu büyümeye açık bir yapıya sahiptir. Ayrıca bu topolojinin kullandığı twisted pair kablo tipi, yaygın olması açısından yıldız topolojisini daha popüler hale getirir.

Telnet

Internet üzerinde çeşitli akademik, devlet ve ticari kuruluşların veri bankaları bulunmaktadır. Bu veri bankalarında çok değişik konularda araştırma yapmak ve en yeni bilgilere erişmek mümkündür.

Internet’in genel yapısına uygun olarak bu sistemleri kulla nmak için network giderleri ve bağlantı ücretleri dışında ücret ödenmemektedir. Bu sistemler kar amacı gütmeden kamu yararına çalışmaktadırlar. Internet üzerindeki veri bankalarına erişmek için, Internet’e TCP/IP protokoluyla bağlantı halinde olan bir sis temin kullanılması yeterli olmaktadır. En çok kullanılan bağlantı biçimi TELNET bağlantı protokoludur. Telnet, Internet ağı üzerinde uzak bilgisayara bağlanmak için geliştirilmiş bir TCP/IP protokolü olup bu işi yapan programlara verilen genel addır. Bağl anılan makinaya girmek için karşı tarafın sizi tanıması gerekmektedir. Bu işlem için username denilen kullanıcı isimleri ya da özel anahtar kelimeler kullanılmaktadır.

Ftp

Internet altında dosya transfer etmenin ilk yolu FTP (File Transfer Protocol) kullanmaktır. Uzak mesafelerdeki bilgisayarlar arasında dosya transferi, bu protokol ile oldukça hızlı biçimde yapılmaktadır

Ancak bağlanılan bilgisayarın yerel saati transfer hızını etkilemektedir. Amerika’da bulunan sistemlerden mesai saatleri dışında transfer yapıldığı zaman performans artmaktadır. Herkese açık olan FTP alanlarına ulaşmak için kullanıcı adı anonymous veya ftp olarak tanıtılmalıdır. Böylece sadece karşı tara fın izin verdiği alanlara ulaşılır. Eğer sisteme abone olunmuş ise bu durumda farklı kullanıcı tanımları yapılabilir. Anonymous olarak bağlanıldığında genellikle password sorulmamaktadır.

Eğer soruluyorsa password yerine kullanılan e-mail adresinin verilm esi önerilmektedir. Ayrıca bir bilgisayardan FTP aracılıyla kütük transferi yapılabilmesi için o bilgisayarın FTP hizmet birimi (FTP server) haline getirilmiş olması gerekmektedir. Eğer bu bilgisayar bir PC ise başka iş yapılamaz. Unix veya Mac türü ise y apılabilir. FTP hizmet alanlarında her kesime ve zevke hitap eden programların veya dokümanların bulunabilmesi olasıdır.

Ancak buralarda yer alan programların virüs açısından mutlaka kontrol edilmeleri gerekmektedir. Bu hizmet birimlerinin yöneticileri vi rüs konusunda hiçbir garanti verememektedirler. Ayrıca bugün milyonlarca programın yer aldığı sistemde her programın kontrol edilmesi mümkün olmadığından kullanıcıların dikkatli olmaları önerilmektedir.

Gopher

Telnet dışında veri bankalarına erişmek için GOPHER kullanılmaktadır. Gopher, Telnet’den oldukça gelişmiş olup kullanıcıya menü kullanma olanağını sunmaktadır. Ancak her iki tarafın da bu protokolu desteklemesi ve terminalde VT100 emülasyonunun bulunması gerekir.

Gopher sayesinde dokümanların içeriğini incelemek, anahtar kelime bazında taramalar yapmak, FTP ile kütük transferi yapmak gibi işlemlerin tümü menüler yardımıyla yapılabilmektedir. Bir gopherdan diğerine bağlanmanın yanısıra WAIS, archie, veronica, phonebook uygulamalarına da erişmek mümkündür.

WWW

WWW bir HyperText tabanlı bilgi sistemidir. Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi CERN’de yüksek enerji fizikçileri için Word Wide Web projesi sayesinde, gopher, Wais, ftp, archie ve News yapıları üzerine Hypertext konularak, çoklu medya kullanımına olanak sağlanmıştır.

WWW (Web) sayesinde bir dokümanı okumak, dinlemek veya seyretmek mümkündür. Ancak unutulmamalıdır ki tüm bu işlemleri gerçekleştirmek için çoklu medyaya elverişli bilgisayarlara ihtiyaç vardır. Dokümanlar HTML (Hypertext markup language) ile indekslenmiştir.

WWW programları HTTP (Hypertext Transfer Protocol)’ne göre çalışmaktadırlar. Web dağıtıcıları tek tek kullanıcılara kontrolleri kendilerinde olmak kaydıyla Internet üzerinden nesne paylaşımına olanak sağlamaktadırlar. Hypertext dokümanı üzerindeki özel bir kelime anlam veya başlık olarak farklı bilgileri içerebilir. Bunun yanında konunun bütünlüğünü bozmaması amacıyla bazı kelimeler anahtar kelime görevini görebilir. Bu kelimeler başka dökümanlarla bağlantılı olabilirler. Okuyucu ikinci dokümanı açmak istediği zaman bu kelimeyi seçer. Seçim işlemi mouse destekli sistemde mouse ile diğer sistemlerde ise ok tuşları ile gerçekleştirilir. İkinci doküman da başka bazı dokümanlara bağlı olabilir. Öyleki başka Internet alanlarına dahi bağlı olabilir.

WWW üzerinde özel indeks dokümanları oluşturularak anahtar kelime bazında tarama yapılması mümkün olmaktadır. Arama sonuçlarını içeren indeks ile başka dokümana geçilebilir.

Internet’in kapsamı

Bütün dünya üzerinde Internet’e; üniversiteler, araştırma enstitüleri, kamu kuruluşları, pek çok ticari kuruluş vb gibi değişik yerler bağlıdır ve İnternet’e bağlı bilgisayar sayısının 2000 yılında başlarında 75 milyon civarında olduğu tahmin edilmektedir. 2000 yılı başlarında, tüm dünyada yaklaşık 150 milyonu aşkın kişi internet kullanmaktadır. Artış oranlarına bakıldığında, bu sayının 2000 yılı sonunda 300 milyon olacağı; 2006 yılında ise 1 milyarı aşacağı tahmin edilmektedir.

Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi NASA, 2008 yılında dünya ile Mars arasında ilk ağ (network) bağlantısının gerçekleştirileceğini öngörmektedir

Aşağıdaki grafikte, tüm dünyada internete bağlı bilgisayar sayılarının yıllara göre değişimi görülmektedir.

Bir sonraki şekilde ise, internet kullanıcılarının yaşlara göre dağılımı görülmektedir.
İnternet kullanıcılarının büyük bir bölümü 20-35 arası yaşlardadır.

Mayıs 1999 verilerine göre, internet kullanıcılarının dünya üzerindeki bölgelere göre dağılımı şöyledir :

1998 yılı verilerine göre, evden ya da işyerinden internete bağlı insanların toplam nüfusa oranı, ABD, Kanada ve Baltık Ülkelerinde %35 civarındadır. Bu oran, Almanya için %10, İngiltere için %15, Japonya için %10, Fransa için %8, Türkiye için ise %0.5′ten azdır.

Internet’i bir “iletişim ağı” olarak tanımladıktan ve bu ağ üzerinde bilgi dolaştığını belirttikten sonra, internet’in bu altyapı üzerinde neler sunduğunu tahmin etmek aslında o kadar da güç değil. Bu “iletişim ağı”nın içinde bulunan her hangi iki bilgisayar arasındaki en temel işlem çift yönlü bilgi aktarımıdır. Burada bilgiden kasıt, bilgisayarlardan birinde bulunan bir dosya, bir bilgisayar programı ya da bir mesaj olabilir.

Internet, teknik olarak, TCP/IP protokolü ile desteklenen pek çok servis sunar. Örnek olarak, Internet erişimi olan bir kullanıcı, eğer kendisine yetki verilmişse, Internete bağlı diğer herhangi bir bilgisayardaki bilgilere erişebilir, onları kendi bilgisayarına alabilir, kendi bilgisayarından da Internet erişimi olan başka bir bilgisayara dosya/bilgi gönderebilir. Bu özellik, dosya transfer protokolü olarak bilinir. Benzer şekilde, internet uzerindeki kullanıcılar birbirlerine elektronik posta gönderebilirler. Bu da, posta iletim protokolü olarak bilinir.