Microsoft tarafından piyasaya sunulan Hyper-V sanallaştırma teknolojisi, 2008 Haziran sonunda piyasaya hızlı bir giriş yaptı. Hyper-V’nin sağladığı faydalar yanında tamamen ücretsiz olarak sunulması ise oldukça ses getirdi ve sanallaştırma pazarının diğer oyuncularını ciddi stratejik adımlar atmaya itti.

Bildiğiniz gibi Hyper-V ücretsiz bir sunucu sanallaştırma teknolojisi. Bu teknolojiyi kullanabilmek için elimizde Windows Server 2008 x64 bir işletim sistemi olması gerekiyordu. Hyper-V teknolojisini aşağıdaki ürünler üzerinde kullanabiliyoruz.

Windows Server 2008 Standart Edition (x64) (Full or Core installation)

Windows Server 2008 Enterprise Edition (x64) (Full or Core installation)

Windows Server 2008 Datacenter Edition (x64) (Full or Core installation)

Yani Hyper-V teknolojisini 64bit bir Windows Server 2008 üzerinde kullanabiliyoruz. Bu durumda maliyet, Windows Server 2008 işletim sistemine sahip olma maliyeti kadardır. Her üç sürüm üzerinde de Hyper-V dışındaki diğer Windows Server 2008 rollerini kullanmak mümkün. Bu OS üzerinden aktif edeceğimiz Hyper-V teknolojisi için ise herhangi bir ücret yada CALs gerekliliği yoktur.

Ekim 2008 başında ise Hyper-V teknolojisinin yeni oyuncusu olan Hyper-V Server 2008 duyuruldu ve kullanıma sunuldu. Bu ürünün diğer Windows Server 2008 sürümlerinden farkı ise, sadece windows hypervisor çalıştıran, tamamen üzerindeki VM’leri çalıştırmaya odaklanmış ve başka hiçbir Windows Server 2008 rolünü içermeyen bir ürün olmasıdır.

Hyper-V Server 2008 için bildiğimiz Hyper-V donanımsal kriterler yine geçerlidir. Yani ilk olarak x64 mimaride bir processor olmalı ve hardware-assisted virtualization destekli olmalı. Yine DEP enable edilmiş olmalı. Bu kriterler için önceki Hyper-V kurulum makalelerimize göz atabilirsiniz.

Hyper-V Server 2008 için bir Windows Server 2008 sürümüdür diyebiliriz. Temel olarak Windows Server 2008 mimarisinin kırpılmış haline sahiptir ve Windows Server 2008 driver yapısını taşır. Grafik ara yüzü yoktur ve desktop uygulamalarını çalıştıramaz. Hyper-V Server 2008’i Core instalattion ürünlere benzetebiliriz ancak yukarıda da söylediğim gibi üzerinde hypervisor dışında hiçbir role çalışmaz. Aynı zamanda stand-alone çalışacak şekilde tasarlanmıştır yani clustering desteklemez.

Temel kullanım amacı:

Temel konsolidasyon işlemleri

Test ve geliştirme ortamları yaratılması

Windows ve Linux OS’lerin aynı ortamda sanal olarak çalıştırılabilmesi

Gelelim en önemli noktalardan birine. Hyper-V Server 2008 tamamen ücretsiz bir üründür. Yani Windows Server 2008 üzerinde Hyper-V kullanmak için öncelikle Windows Server 2008 işletim sistemine (doğal olarak lisansına) sahip olmak gerekiyor. Hyper-V Server 2008 ise kendisi bir işletim sistemidir ve üzerindeki hypervisor ile birlikte ücretsizdir.

Microsoft download center üzerinden indirip, kurulum medyasına kopyalayıp, kurulumu gerçekleştirip, üzerinde sanal makineleri çalıştırmaya başlayabiliriz. Kurulum bölümünde ilgili download linklerini vereceğim.

Hyper-V Server 2008 ürününün, Windows Server 2008 üzerinde çalışan Hyper-V teknolojisine göre bir takım limitleri mevcut. Hem bu limitlere göz atmak, hem de ürünü daha iyi tanımak adına bu limitlere maddeler halinde göz atalım.

Kullanıcı Grafik Ara Yüz: Masaüstü, başlat menüsü, pencereler  vs.. gibi grafiksel anlamda yönetim gerçekleştirebileceğimiz menüleri yoktur. Görünüm ve yönetim olarak Windows Server 2008 Core installation’a çok benzer. Hyper-V Configuration (hvconfig.cmd) isminde, mavi zemin üzerine beyaz karakterler şeklinde görünen bir komut satırı aracı ile gelir. Bu araç, sadece Hyper-V Server’ı yönetmek için komutlar barındırır. Üzerindeki VM’leri yönetmek için ise, remote computer üzerinde çalışan Hyper-V Manager konsolu yada SCVMM 2008 araçları kullanılır.

HA (High Availability) ve Clustering: Stand-alone (tek başına) çalışacak şekilde tasarlanmıştır ve Failover senaryoları gibi cluster yapılarını desteklemez. Aynı şekilde System Center Virtual Machine Manager 2008 (SCVMM2008) ile yapılandırabileceğimiz High Availability çözümleri de Hyper-V Server 2008 üzerinde desteklenmez.

Quick Migration: Çalışan VM’leri minimum downtime ile başka bir fiziksel Hyper-V sunucusu üzerine taşıma işlemi olan Quick Migration, Hyper-V 2008 üzerinde desteklenmez.

Maksimum 32GB Ram: Yani fiziksel anlamda 32GB RAM kullanabiliriz. Toplamda 32GB Ram’i, üzerinde çalışan VM’lere paylaştırabiliriz.

Processor: Hyper-V Server 2008 < 4 Processor şeklinde destekler. Yani 4 fiziksel CPU’nun altı desteklenir. Windows Server 2008 üzerinde çalışan Hyper-V ise 6 fiziksel processor destekler (ilgili update pakedini yükledikten sonra)

Diğer Server Rolleri: Üzerinde hiçbir Windows server 2008 rolü çalışmaz. Sadece ve sadece hypervisor çalıştırabilir.

Lisans Durumu: Daha öncede söylediğimiz gibi ürün tamamen ücretsidir. Ancak üzerinde çalışacak her VM’in kendi işletim sistemi lisansı olması gerekir. Yani Windows Server 2008 üzerindeki Hyper-V de gelen Guest OS lisanslama avantajları bu ürün için geçerli değil.

Evet, limitlere göz attıktan ve ürünü daha iyi tanıdıktan sonra temin ve kurulum yöntemine göz atabiliriz.

Öncelikle aşağıdaki linki kullanarak Hyper-V Server 2008’i download ediyoruz.

http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?FamilyId=6067CB24-06CC-483A-AF92-B919F699C3A0&displaylang=en

937MB boyutundaki ISO dosyasını DVD’ye yada uygun kurulum medyasına yazıyoruz.

Hyper-V Server 2008 için gerekli minimum donanım ise aşağıda yer alıyor.

İşlemci: Intel Pentium 4, Xeon, Core 2 DUO processor, AMD Opteron, Athlon 64, Athlon X2.

İşlemci hızı: En az 1ghz.

Bellek: En az 1GB.

Disk: 2GB boş alan.

Bu minimum değerler Hyper-V Server 2008’in çalışması için. Üzerinde çalışacak her VM için + olarak kaynak gerekir.

Kurulum medyasını yerleştirip kurulumu başlatıyoruz. Dakikalar sonra Hyper-V Server 2008 üzerinde VM çalıştırmaya hazır hale gelecek.

Öncelikle aşağıdaki birkaç küçük adımı tamamlıyoruz.

Hyper-V Server 2008 için dil seçimini yapıyoruz. Türkçe henüz desteklenen diller arasında yok.

Klavye ve zaman ayarlarını yapıyoruz.

Kurulumu başlatıyoruz.

Lisans anlaşmasını onaylıyoruz.

Temiz kurulum ile devam ediyoruz. Çünkü herhangi bir ürünü Hyper-V Server 2008’e upgrade etme şansımız yok.

Eğer gerekiyor ise disk bölümlemesini yapıyoruz.

Ve kurulum başlıyor…

Kurulum tamamlanıyor…

Oturum açma ekranı geldi. CTRL+ALT+Delete yapıp administrator hesabı ile login oluyoruz. (password default olarak boştur)

Administrator hesabı ve boş password ile login olduktan sonra yeni bir password belirliyoruz.

Ve karşınızda Hyper-V Server 2008!

Bizi karşılayan aracın ismi Hyper-V Configuration. Üzerinde 1 den 13’e kadar bir takım komutlar bulunuyor. Bu numaralarını kullanarak komutları uygulayabiliriz.

Kullanılabilecek komutlar açık olarak görünüyor. Dikkat ederseniz hiçbir komut sanal makine yaratılması yada yönetilmesi ile ilgili değil. Tüm komutlar Hyper-V Server 2008 işletim sistemi ile ilgili.

“Peki biz nasıl yeni VM yaratıp yöneteceğiz” dediğinizi duyar gibiyim.

Bu noktada kullanacağınız araç, başka bir sistem üzerinde çalışan (bu sistemler Windows Vista SP1, Windows Server 2008 sürümleri olabilir)  Hyper-V Manager  konsolu veya sanallaştırma ortamlarını yönetmek için kullanacağımız System Center Virtual Machine Manager 2008 olabilir.

Hyper-V Server 2008’i yukarıdaki en son resimde görülen Hyper-V Configuration aracı üzerindeki 1 numaralı komut ile domain ortamına dahil etmeniz tavsiye edilir.

Daha sonra Hyper-V Manager konsolu üzerinde action menüsünde connect to server diyerek Hyper-V Server 2008’e bağlanıp yeni sanal makineler yaratabilirsiniz.

Sanal makine yaratılması ve yönetimsel işlemler ile ilgili olarak portalımızdaki diğer Hyper-V makalelerine göz atabilirsiniz.

VMware 1999 yılında kurulumuş bir şirket ve ilk ürünü hepimizin de bildiği VMware Workstation’dır. Bu ürün PC lerimize kurduğumuz ve Windows ile aynı zamanda diğer sanal pc lerin çalışamsına olanak sağlayan bir yazılım. Daha sonra bu ürünü server ortamı için geliştirmişler 2001 yılında ESX Server1′i biz kullanıcıların hizmetine sunmuşlar. Bu ürün Workstation gibi tek bir server üzerinde birden fazla işletim sisteminin çalışmasına olanak sağlamıştır, fakat Workstation’dan farkı altında çalışan her hangi bir işletim sisteminin olmamasıdır. Sıfırdan gelişştirilen ve çok iyi optimize edilen bir kernel sayesinde üzerinde çalışan sanal server lar için kaynak yönetimini en etkin şekilde yapmayı başarmıştır bu ürün. Sonraki yıllarda geliştirilmiş ve yeni özellikler eklenmiş, Virtual Center diye adlandırdıkları merkezi yönetim platformu dediğimiz uygulamayı geliştrmişler. Virtual Center sayesinde aynı anda bütün ESX Server’larınızı ve sanal server larınızı tek bir ekrandan yönetebilir duruma geldiniz.

Gelelim söylediğimiz yazılımların kurulumuna:

ESX Server söylediğimiz gibi direk donanım üzerine kurulan bir yazılım. Kurulumu çok basit, Red Hat Enterprise Linux kurmuş olanlar hiç yabancılıkla karşılaşmayacaklar, kurmamış olanlar ise hiç bir zorlukla karşılaşmayacakalrdır. Nerden çıktı bu RHEL diyebilirsiniz. ESX Server’ın kernel ı tamamen sıfırdan geliştirlmiş bir kernel dedik ama bu kernel a nasıl komut göndereceğiz? Bunun için VMware RHEL’i modifiye etmiş ve service console olarak bunu kullanmış. Ynai siz servşce console kuruyorsunuz aslında, bu esnada esx server ın kernel ı da direk yükleniyo. Kurulum sonrasında Virtual Infrastructure Client (VI Client) aracılığıyla ki bu küçük bir tool (bu tool u Service Console’a verdiğimiz IP yi web browser a yazarak açılan ekrandan indirebilirsiniz) ile yönetiyoruz. Bu tool ile sanal makine (VM) oluşturabiliyoruz, sanal donanımları değiştirebiliyoruz, VM in console ekranını alıp yönetimini yapabiliyoruz, vs, vs.

Şimdi bunu biraz da uygulamalı görelim:

CD den boot etiğmiz zaman aşağıdaki ekran geliyor, burda iki seçenek var: Grafiksel ekran ile yüklemek ve text ekranında yüklemek. Ben grafik olanı seçiyorum (bunun için Enter a basmanız yeterli)

Kurlum modunu eğer görsel bir şekilde değil de txt moda yapmak istersek text yapıp kuruluma devam edebiliriz.

Daha sonra CD Medai test ekranı var.  CD yi ilk defa kullanıyorsanız test demenizde fayda var.

Klavye ve mouse seçim ekranı

Daha sonrasında ise hard diskin initialize olması ve bütün data nın silineceğinin uyarsı geliyor.

Lisans sözlşemesi

Hangi diske kurulum ypacağınızı şeçiyorsunuz. Eğer SAN üzerinden her hangi bir LUN mapping işlemi kurulumdan önce yapıldıysa onları da burda görüeceksiniz. DİKKAT etmezniz gereken nokta kurmak istediğiniz diski burada düzgün seçmek, aksi takdirde diğer disklere format atabilirsiniz.

Zaten burada da seçilen diskteki bütün bilgilerin silineceği uyarısı geliyor.

Burada da parition tablosu ile iligili bilgiler var. Default olarak geçebiirsiniz.

Boot loader seçeneklerini değiştirmek isteyip istemediğiniz sorusu. Default geçtim.

Serivce Console IP ayarlarının yapılması (ESX yönetim IP si)

Saat dilimi seçimi

Şifre belirlenmesi

Onay için girilen bilgilerin kontrolü. Eğer bilgiler doğruysa yüklemeye geçebilirsiniz.

Sırasıyla paketler yükleniyor…

Yükleme bittikten sonra finish tuşuna basılıp server restart ettirilir.

Server ın restart ından sonra gelen ekran. Burada zaten web den yönetebileeğiniz IP yi yazıyor.

Web browser a IP yi yazdığımız da gelen ekranda “Download Vmware Infrastructure Client” ı seçerek bahsettiğim tool u yükleyebilirsiniz.

VI Client çalıştığında yönetim Ip si, kullanıcı adı ve şifre girilir.

Ve nihayet ESX Server ımız yönetime hazırdır.

Bu ekranda ESX Server ve VM ler hakkında her türlü bilgyi alabilir, her türlü yönetimi yapabilirsiniz.

Evinizde bulunan eski bir bilgisayarınıza Fedora yükleyebilir, bu makine sayesinde internete çıkışınızı sağlayabilirsiniz.

Bu makalede bir Linux makinesinin bir router olarak nasıl ayarlanabileceğine bakacağız. ADSL bağlantısı ve Güvenlik Duvarı(Firewall) ayarları ile bilgileri ilerde yazacağım makaleler de yer vereceğim.

Bir Linux makinesinin router işlemini yerine getirebilmesi için paket yönlendirme fonksiyonun(packet forwarding) açık olması gerekmektedir. Basit olarak açıklamak gerekirse paket yönlendirme, Linux makinesini kullanarak kurulu ağlar arasında paketlerin yönlendirilmesi sağlamaktır..

Linux çekirdeğinde bu işlemi aktif hale getiren parametrenin adı net.ipv4.ip_forward’dır ve /etc/sysctl.conf dosyası içerisinde bulunur. Aktif hale getirmek için paket yönlendirme satırındaki # işaretini kaldırın ve net.ipv4.ip_forward = 0 değerini 1 ile değiştirin.

[root@erd-ltp-lynx-02 etc]# vi sysctl.conf

# Controls IP packet forwarding

net.ipv4.ip_forward = 0

Bu işlem paket yönlendirme işlemini bir sonraki sistemi başlatma durumunda aktif edecek ve /proc dizini altında özel bir dosya yaratacaktır. Bu özelliği hemen aktif hale getirmek için aşağıdaki komutu kullanabilirsiniz.

[root@erd-ltp-lynx-02 etc]# sysctl -p

net.ipv4.ip_forward = 1

net.ipv4.conf.default.rp_filter = 1

net.ipv4.conf.default.accept_source_route = 0

kernel.sysrq = 0

kernel.core_uses_pid = 1

net.ipv4.tcp_syncookies = 1

[root@erd-ltp-lynx-02 etc]#

Eğer istemci aynı ağ üzerindeki bir arayüze paket göndermek isterse, ağ üzerinde ARP yayını yaparak göndermek istediği arayüzün MAC adresini sorar.

Eğer istemci bir başka ağa paket göndermek istiyorsa, o zaman işlemler biraz değişik yoldan yapılmak zorunda. Sunucu paketi göndermeden önce kendi yönlendirme tablosuna(Routing Table) bakaraki göndereceği paketi yönlendirebilecek en yakın router’ı bulur ve sunucu Router’ın IP adresine uygun ARP istemi gönderir. ARP istemi işlemi tamamlandıktan sonra sunucu router’ın MAC adresini kullanarak hedef IP adresinin bulunduğu paketi router’a gönderecektir.

Eğer ortamda bu görevi görebilecek bir router yoksa o zaman istemci ağa hedef IP adresi için bir ARP istemi gönderir. Bazı router’lar gelen bu ARP istemlerine cevap verirler ve bu router’lara proxy ARP denir.

Proxy ARP sunucularının bazı dezavantajları vardır. Bunlardan en sık görüleni bulunulan ağda iki adet Proxy ARP sunucusunun olmasıdır. Bu iki sunucudan bir tanesi istemcinin APR istemine cevap verecektir ki, eğer cevap veren sunucunun yönlendirme tablosu yanlış ise, hedef bilgisayara gidecek olan paketin kaybolma olasılığı yüksektir.

Router üzerinde Arp Proxy ayarlaması önerilen bir kurulum değildir(bknz. Linux Networking). Bunun yerine önerilen bir adet geçerli gateway kurulumu ve yönlendirme tablolarını router’lar üzerinde tutmanızdır. Bridging Mode’da çalışan bazı Güvenlik Duvarları(firewall) daha iyi çalışabilmeleri için ARP Proxy kurulumuna ihtiyac duyarlar.

Eğer Linux üzerinde ARP Proxy’i kurmak istiyorsanız /proc dizininde ayarlamalarda bulunmanız gerekir. Proxy ARP /proc/sys/net/ipv4/conf/ dizinindeki dosyalar tarafında kontrol edilir. Gerekli ayarlamalardan sonra bu dizin makinenize bağlı her network kartının fonksiyonlarına göre alt dizinlere bölünür. Her alt dizin içerisinde proxy_arp dosyası oluşturulur. Eğer bu dosya içerisindeki değer 0 ise o zaman bu network karı üzerindeki Proxy ARP iptal edilmiş demektir.

[root@erd-ltp-lynx-02 conf]# ls

all default eth0 lo

[root@erd-ltp-lynx-02 eth0]# ls -al

total 0

dr-xr-xr-x 0 root root 0 2008-06-14 21:56 .

dr-xr-xr-x 0 root root 0 2008-06-14 20:55 ..

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 accept_redirects

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 accept_source_route

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 arp_accept

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 arp_announce

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 arp_filter

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 arp_ignore

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 bootp_relay

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 disable_policy

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 disable_xfrm

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 force_igmp_version

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 forwarding

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 log_martians

-r–r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 mc_forwarding

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 medium_id

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 promote_secondaries

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 proxy_arp

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 rp_filter

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 secure_redirects

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 send_redirects

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 shared_media

-rw-r–r– 1 root root 0 2008-06-14 21:56 tag

[root@erd-ltp-lynx-02 eth0]#vi proxy_arp

0

/etc/sysctl.conf dosyasını kullanarak proxy ARP sunucusu aktif hale getirebilir yada iptal edebilirsiniz. Aşağıdaki örneklerden birincisi tüm network kartları için, ikincisi ise sadece eth0 adlı network kartı için proxy ARP’ı aktif hale getirmektedir

# Proxy ARP fonksiyonunu tüm network kartlarında aktif hale getir

net/ipv4/conf/all/proxy_arp = 1

# Proxy ARP fonksiyonunu eth0 network kartı üzerinde aktif hale getir.

net/ipv4/conf/eth0/proxy_arp = 1

Daha sonra bu işlemi sysctl komutu ile etkinleşirin.

[root@erd-ltp-lynx-02 eth0]# sysctl -p

Şu ana kadar yaptığımız işlemler ile Linux makinemizi yönlendirici(router) ve bir adet proxy ARP sunucu olarak ayarladık. Ancak henüz işimiz bitmedi.

En son işlem olarak /etc/hosts dosyanızı ortamdaki sunucularınız için ayarlamanız gerecek. /etc/hosts dosyadı küçük ağlar için düzenlenmesi zor olmayan ve her türlü güncellemenin el ile yapıldığı dosyadır. Büyük ağlarda /etc/hosts dosyasının yerini DNS sunucuları alır.

#Benim makinem için /etc/hosts dosyası

127.0.0.1 erd-ltp-lynx-02 localhost.localdomain localhost

192.168.0.1 caucas.local

192.168.0.2 mail.caucas.local

host dosyasına giriş yaparken her satıra bir adet giriş yaptığınızdan emin olun. Eğer sunucunuza takma adlar ile ulaşılmasını istiyorsanız, IP adresi karşısına, sunucunuza ait tüm adları girebilirsiniz.

192.168.0.1 ali veli konya

Eğer her takma adı ayrı satırlarda girerseniz kullanıcılarınız sunucularınıza takma ad ile ulaşamayacaklardır. Çünkü Linux, host dosyasında bulduğu ilk adı kullanılır

#Host dosyası yanlış giriş

192.168.0.1 ali

192.168.0.1 veli

192.168.0.1 konya

Artık sizinde yönlendirme yapabilen bir adet Linux sunucunuz var.