İstemcilerimizin, hangi kullanıcıların hangi sanal uygulamalara erişim izninin olduğunu öğrenebilmesi ve sanal uygulamaları sunucudan çekebilmesi için Microsoft SoftGrid Application Virtualization’ın altında bulunan Microsoft SoftGrid Application Virtualization for Desktops’ın istemcilerimize yüklenmesi gerekmektedir. Bu kurulumu istemcilere tek tek kurarak veya Sccm, Sms ve group policy ile msi paketini dağıtıp yapabilirsiniz. Kurulum detaylarını ve kurulumdan sonra istemcideki değişimleri görebilmemiz adına ben bir istemciye normal kurulum yapacağız.

Mdop cd’mizi istemcimize yerleştiriyoruz.

Gelen ekranda Microsoft SoftGrid Application Virtualization v4.2’yi seçiyoruz.

Install Microsoft SoftGrid Application Virtualization for Destops tıklayarak kuruluma başlıyoruz.

SoftGrid for Windows Desktops Wizard açılıyor, Next ile devam ediyoruz.

Sözleşmeyi kabul ettikten sonra Next ile ilerliyoruz.

Kurulumun nereye yapılacağını belirleyip devam ediyoruz.

Sanal uygulamalarımızın sunucudan istemcilere kopyalandığında sabit diskimizde maksimumda ne kadarlık yer kaplayacağını belirliyoruz. Bu miktarı sanallaştıracağınız uygulamaların toplam boyutuna göre belirlemeniz gerekmektedir. Ben varsayılan 2 gb’nin yeterli olacağını düşünüp böyle bırakıyorum. Kurulumdan sonrada istersek bu alanı arttırabiliriz. Depolama alanı ile ilgili ayarların varsayılanda kalmasını istiyorsak alttaki kutucuk işaretli kalmalı ama depolama alanın gelişmiş ayarlarını görmemiz için kaldırıp devam ediyorum.

Gelişmiş ayarlarda SoftGird’ın verilerinin duracağı alanı, daha önceki makalemizde de bahsettiğimiz Q: evrensel sürücüsünü ve kullanıcıların verilerinin bulunacağı yeri değiştirebiliyoruz. Bu ayarları varsayılanda bırakıp Next ile ilerliyoruz.

Desktop Configuration Server ekranında sunucumuza nasıl bağlanacağımızı ayarlıyoruz. Type sekmesinde dört tane bağlantı tipi bulunuyor. Bağlantıların iki tanesi SoftGrid Virtual Application Server’a diğer iki tanesi de Http Server’a bağlanmamıza yardımcı oluyor. Her iki taneden bir tanesi de sunucu ile istemci arasında güvenli bağlantı yapmamıza sağlıyor ve her birinin port numarası farklıdır. Eğer sunucu üstünde firewall aktif ise o porta izin vermemiz gerekmektedir. “Automatically…” kutucuğu işaretliyse bir kullanıcı istemcide oturum açtığında otomatik olarak sunucuya bağlanıp ayarlarımızı güncelleyecektir. Next ile devam ediyoruz.

Kurulum adımlarını sonlandırdıktan sonra Install ile kurulumu başlatıyoruz.

Kurulumu bittiğinde Finish ile ekranı kapatıyoruz.

İstemcimizi tekrar başlatmamız gerektiğini belirten bir uyarı alıyoruz. Tekrar başlattıktan sonra istemcimizde nelerin değiştiğine bir göz atalım.

1)      Bilgisayarım’ı açtığınızda Q: evrensel sürücüsünün eklendiğini ve içine girmek istediğimiz zamansa iznimizin olmadığını,

2)      Servislerimize 2 yeni servisin eklendiğini ve başladığını,

3)      İstemcimizin yönetimsel araçlarına SoftGrid Client Management’ın kısa yolunun geldiğini görüyoruz.

SoftGrid Client Management’i açıp baktığımızdaysa basit ve kullanışlı bir arayüze sahip olduğunu görüyoruz.

Henüz uygulamalarımızı sanallaştırmadık ama sanal uygulama kullanıcılarından biri ile giriş yapalım ve sunucu kurulumda otomatik kurulan Default SoftGrid Application’u çalıştıralım.

Kullanıcı ile giriş yaptığımızda masaüstümüze Default SoftGrid Application’un kısa yolunun geldiğini görüyoruz.

Uygulamamıza açtığımızda yada kapattığımızda bildirim alanında SoftGrid ikonu belirecek ve hangi uygulamanın sunucudan yüklenmekte olduğu, hangi uygulamanın çalıştırıldığı ve kapatıldığı hakkında bize bilgi verecektir.

Microsoft SoftGrid Virtual Application Sequencer temel olarak uygulamalarımızı, işletim sisteminden ayrıştırıp sanal uygulamalara dönüştürülmesini sağlar. Uygulamalarımız bu dönüşümden sonra SoftGrid sunucusunun ve istemcisinin anlayabileceği formata çevrilmiş olur. Daha önceki makalelerimizde belirttiğimiz gibi sistem dosyaları, registry parametreleri, fontlar, .ini’ler, COM objeleri ve servisler dahil olmak üzere uygulamanın çalışması için sistemde olması gereken her şeyi sanallaştırılarak, uygulamalarımız işletim sisteminden bağımsız hale getirilmektedir.

Microsoft SoftGrid Virtual Application Sequencer olarak yapılandırılacak bilgisayardaki minimum donanım gereksinimleri Pentium III 850 MHz, 256 Mb Ram ve 2 fiziksel disk’tir. Fiziksel disklerden birini işletim sistemi için diğerininse uygulamalarımızı yükleyip sanallaştıracağımız alan olarak kullanacağız. Eğer fiziksel bir makine üzerinde uygulama sanallaştıracaksanız ikinci alanın büyüklüğü yükleyeceğiniz uygulamalara göre değişiklik gösterecektir ama minimumda 20 gb size yeterli bir alan sağlayacaktır. Uygulamalarımızı işletim sisteminin bulunduğu bölüme de kurabiliriz ancak yaşanabilecek sorunları minimuma indirmek için iki farklı disk iki farklı bölüm daha elverişlidir. Microsoft SoftGrid Virtual Application Sequencer rolünü barındıran bilgisayarda kurulum sonrası updatelerin, servis packlerin yüklenmesi ve herhangi bir antivirüs veya programın yüklü olmaması önerilmektedir. Eğer ben sanal bir işletim sisteminde uygulama sanallaştıracağım diyorsanız; sizin için daha iyi olacaktır çünkü bir uygulamayı sanallaştırdıktan sonra dosyaları SoftGrid Sunucuna kopyalayıp bir başka uygulamayı sanallaştırmadan hemen önce aldığımız temiz snapshot’a geri dönerek sistemi genel bir temizlikten geçirebiliriz.

Tercihen xp profesyonel yüklü bir bilgisayara kurulumu başlatmak için cd sürücümüze Microsoft Desktop Optimization Pack for Software Assuranca cd’sini yerleştirelim.

Ekran açıldıktan sonra Microsoft SoftGrid Application Virtualization v4.2’yi seçip ilerliyoruz.

Microsoft System Center Virtual Application Sequencer’ı  tıklayıp kuruluma başlıyoruz.

SoftGrid Sequencer Wizard ekranı geliyor ve Next ile devam ediyoruz.

Lisans anlaşmasını kabul edip ilerliyoruz.

Destination Folder ekranından istersek SoftGrid Ayrıştırıcısının kurulacağı yeri değiştirebiliriz. Varsayılan yerde bırakıp ilerliyorum.

Ready to Install the Program ekranında Install ile kurulumu başlatıyoruz.

Kurulumumuz tamamlandı. Softricity SoftGrid Sequencer programımızı çalıştıralım.

Kurulumdan sonra Start menüsündeki programlara Softricity’in eklendiğini ve içinde de SoftGrid Sequencer bulunduğunu göreceksiniz. Tıklayıp açtığımızda kurulumu kadar basit bir ara yüze sahip olduğunu görüyoruz.

Kurulumumuzu sonlandırdık; şimdi daha önceden yapmadıysak ikinci diskimizi de hazırlayalım. İlerleyen makalelerimizde bahsedeceğiz ama kısaca değinelim; sanal uygulamalarımız istemcilerimizde, belirlenen evrensel sürücü Q:’da barındırılarak çalıştırılacaklar. İstemcilerimizle benzerlik göstermesi adına SoftGrid Sequencer’daki ikinci diskimizi Q: olarak harflendirmemiz olası hataları minimuma indirmemizi sağlayacaktır. Uygulamalarımızı sanallaştıracağımız zaman kurulumları sistem bölümüne değil bu bölüme yapacağız ki istemcilerdeki sanal uygulama bölümü ile aynı bölümde uygulama sanallaştırmış olalım.

Computer Management’ten Disk Management’i açıp ikinci diskimizi Q:\ sürücüyü olarak biçimlendiriyoruz.

SoftGrid Virtual Application Sequencer’ın kurulum ve ayarlarını da bitirmiş bulunuyoruz.

Sanallaştırma deyince herkesin aklına 2 firma gelmektedir. Microsoft ve VMware. Şüphe yok ki microsoft sanallaştırma partisine biraz geç katıldı. Ancak son yıllarda sanallaştırma çözümlerine gereken önem verilmeye başlandı. VMware Workstation client bazlı olarak kullanılabilecek olan bir çözümdür. Microsoft’un aynı anda işletim sistemi kullanmamızı sağlayan yeni masaüstü sanallaştırma ürünü olan Virtual Pc 2007,bu pazarda lider olan VMware Workstation’ın yeni rakibi.Virtual Pc 2004’den sonra Şubat 2007’de hayatımıza katılan Virtual Pc 2007 eski sürümüne nazaran bir çok yeniliği de beraberinde getirmektedir.Kurulumları hemen hemen aynı olan bu 2 ürünün arasındaki farkları bir önceki makalemde anlatmıştım.VMware Server,ESX,GSX gibi ürünler ise server tabanlı VMware’in çözümleridir.Microsoft bu ürünlere karşılık olarak ise Virtual Server 2005 R2,System Center Virtual Machine Manager(SCVMM),Windows Server 2008 ile Hpyer-V gibi çözümleri sunmaktadır.Bende bu makalemde Virtual Server 2005 R2 SP1’i nasıl kurabileceğimizi anlatacağım.

Virtual Server 2005 diğer sanallaştırma, yani Virtual Pc 2004/2007’de olmuş olduğu gibi bedava sunulmaktadır. Virtual Server 2005 R2 SP1 hem 32 BİT hem de 64 BİT olarak çıkartılmıştır.

32 BİT versiyonunda desteklenen işletim sistemleri aynen aşağıdaki gibidir:

● Windows Server 2003

● Windows Server 2003 Service Pack

● Windows XP Professional Edition

● Windows XP Service Pack 2

Donanımsal Gereksinimler

●1 Ghz çalışan bir işlemci

●Intel Celeron,PIII,Pentium 4,Xeon işlemci veya AMD Opteron,Athlon,Athlon 64 sınıfında işlemci.

●Windows Server 2003 Standart,Enterprise,Datacenter veya sonrası işletim sistemleri

●Windows Xp Professional SP2

●256 MB Ram

●2 GB boş disk alanı

●SVGA (800*600) veya daha yüksek bir çözünürlüğe sahip bir monitör.

Aşağıdaki Link’den Virtual Server 2005 R2 SP1’i indirebilirsiniz.

http://www.microsoft.com/technet/virtualserver/software/default.mspx

Virtual Server 2005 R2 SP1 Kurulumu

1)Virtual Server web sayfası üzerinden yönetimi sağlanan bir ürün olduğundan dolayı ilk olarak IIS bileşenini kurarak işimize başlıyoruz.Control Panel’de Add/Remove Windows Component’e giriyoruz.

2)Buradan Application Server’ı seçip detail diyoruz. Ve IIS’i seçiyoruz.

3)Ok Diyerek devam edip kurulumu başlatıyoruz. Kısa bir süre sonra tamamlanıyor.

4)Şimdi gelelim Virtual Server kurulumuna. İlk olarak indirmiş olduğumuz setup’ı çalıştırıyoruz. Buradan Install diyerek kurulumu başlatıyoruz

6)Lisans anlaşmasını kabul ediyoruz.

7)Görüldüğü üzere Product Key yazılı olarak gelmektedir.

8)Kurulum seçeneklerine karar verebileceğimiz bu bölümde ise Custom deyip devam ediyorum ki kurulan bileşenleri görelim.

9)Aşağıdaki bileşenlerin tamamı yüklenmektedır. İstediğinizi çıkartıp ekleyebilirsiniz.

10)Virtual Server web arayuzunden yönetimi sağlanabilen bir konsol olduğundan dolayı IIS yüklemiştik. Bu bölümde ise, bu yönetim sayfasına erişim sağlamak için kullanacağımız portu belirliyoruz. Default olarak 80 port’u kullanılmaktadır.

11)Virtual Server Windows Firewall’da Exceptions tabına ekleniyor.Herhangi bir firewall sıkıntısı ile karşılaşmamak için enable seçili olarak devam edebilirsiniz.

12) Ve Install diyerek kurulumu başlatabiliriz.

13)Kısa bir süre içerisinde kurulum tamamlanıyor.

14)Bu aşamalardan sonra ister Start menüsünden, isterseniz yönetimsel web sayfasından Virtual Server’ı açıp Create diyerek istemiş olduğumuz yeni server rollerini kurmaya başlıyabiliriz.

Microsoft SoftGrid Virtual Application Server kurulumu için sunucumuza Microsoft Desktop Optimization Pack for Software Assurance cd’sini yerleştirelim.

MDOP ekranından Microsoft SoftGrid Application Virualization v4.2’yi seçiyoruz.

Server kurulumu için Install the Microsoft System Center Virtual Application Server’ı tıklayıp ilerliyoruz.

Installshield Wizard’a next deyip devam ediyoruz. Eğer bir önceki adımda Microsoft System Center Virtual Application Server’ı seçmenize rağmen bu ekran gelmezse cd sürücüsünden MDOP\SGAV\installers\server altındaki setup.exe’yi tıklayarak  sihirbazı başlatabilirsiniz.

Lisans sözleşmesini kabul edip next ile ilerliyoruz.

Kullanıcı adı ve organizasyonu girip devam ediyoruz.

Setup Type kısmında Typical deyip ayarları varsayılan olarak bırakabiliriz ama Custom’u seçip ne gibi değişiklikler yapabileceğimizi görmek için ilerleyelim.

Custom Setup kısmında gördüğünüz gibi dört farklı yükleme gerçekleştirebileceğimizi görüyoruz. Bunlar SoftGrid Virtual Application Server, istemcilerden gelen isteklere cevap verecek hizmetlerin çalışması için; SoftGrid Management Console, herhangi bir bilgisayardan sunucumuza bağlanıp yönetebilmemiz için; SoftGrid Management Web Service, web servislerinin ayarlanması için; SoftGrid Client Management Console ise herhangi bir bilgisayardan istemcilere uzaktan bağlanabilmemiz için gerekli olan uygulamalardır.  İlk üç uygulama hizmetin verilebilmesi için sunucu üstüne kurulmalıdır tabi üçü bir sunucuya yükleneceği gibi farklı sunuculara da yüklenebilirler. Yapınızın büyüklüğüne ve sanallaştıracağınız uygulama sayısına göre bunu belirlememiz gerekiyor.

Install to kısmından istersek uygulamanın kurulacağı yeri de değiştirebiliriz. Varsayılan yerde bırakıp devam ediyorum.

Requried Web Service Extensions’da kurulum için IIS ve ASP.NET’in sunucu üstünde kurulu olması ve IIS üzerinde ASP.NET’e izin verilmiş olması gerektiğini belirtiyor. Next ile devam ediyoruz.

Database Server penceresine geldiğimizde verilerini SQL sunucusunda mı yoksa MSDE’de mi tutacağını soruyor. Eğer SQL sunucusunu seçerseniz ilerleyen bölümlerde bağlantı için kullanıcı adı ve şifre bilgilerini soracaktır. Mevcut kurulu bir SQL’im olmadığı için Install MSDE kurulumu ile devam ediyorum.

MSDE database’ine bağlantı sağlayabilecek administrator ve user kullanıcılarının tanımlanabilmesi için şifrelerini girmemiz gerekiyor. Path kısmından veritabanının kurulumunun yapılacağı yeri de değiştirebiliyoruz. Varsayılanda bırakıp devam ediyorum.

Directory Server penceresinde etki alanımızın adını yazdıktan sonra hangi kullanıcıyla etki alanına ulaşabileceğimizi belirliyoruz. Bu kullanıcının domain users üyesi olması yeterlidir. Genellikle yaptığımız bir yanlışlığı da belirtmek istiyorum. Eğer buraya domain administrator hesabını ve şifresini girersek ilerleyen zamanda administrator’ün şifresini değiştirdiğimizde etki alanından bilgi akışı olmayacağı için SoftGrid yapması gereken işi yapamayacaktır. Bu söylediğim çoğu uygulama için geçerlidir; yedek alırken de domain administrator hesabını kullanırsak yine şifreyi değiştirdiğimizde yedekleme ayarlarını düzenlemek zorunda kalırız. Bu gibi uygulamalar için uyguluma bazlı kullanıcı açmamızda ve onları kullanmamızda fayda vardır. Ek bir bilgi verdikten sonra Next ile ilerliyoruz.

Etki alanımızdaki hangi kullanıcıların SoftGrid sunucu uygulamasını yönetme hakkı olacağını belirtmek için bir grup giriyoruz. Bu gruba üye kullanıcılar SoftGrid sunucu uygulamasını yönetebileceklerdir. Ben SofdGrid için softgrid administrators grubunu oluşturmuştum onu ekliyorum. Siz isterseniz domain admins grubunu da ekleyebilirsiniz.

Default Provider Group ekranında bizden sanal uygulamaları kimlerin kullanabileceğini belirtiyoruz. Bu varsayılan değer olarak atanacaktır. Daha sonra biz istersek sanal uygulamaları sadece muhasebe veya pazarlama grubunun kullanımına açabiliriz. Ben softgrid users diye bir grup oluşturmuştum, ekleyip ilerliyorum.

Server Group’ta eğer birden çok SoftGrid Virtual Application Server varsa bunların SoftGrid Management Console’da Server Groups sekmesi altında hangi grubun üyesi olacağını seçiyoruz. Eğer yazdığınız grup yoksa oluşturulacak varsa sunucu o gruba dahil edilecektir. Ben varsayılanda bırakıp ilerliyorum.

Content Path ekranında sanal uygulamaların bulunacağı klasör ve klasörün bulunacağı yer görülüyor yine istersek değişiklik yapabiliriz.  Herhangi bir değişiklik yapmadan Next ile devam ediyorum.

Ready to Install the Program’a geldiğimizde artık kuruluma hazırız demektir. Install ile kurulumu başlatıyoruz.

Kurulum bittikten sonra Finish ile bitiyoruz. Tabi aslında bitmedi ufak birkaç kontrol ve ayar daha yapmamız lazım.

İlk önce yönetimsel araçlarımıza yeni eklenen SoftGrid Management Console’u açalım ve Connect to SoftGrid System ile ara yüze bir bağlanalım.

Web Service Host Name kısmına, SoftGrid Management Web Servis hizmetini veren sunucunun bilgilerini giriyoruz. Ben server üstünden bağlanacağım için localhost yazıyorum siz kendi bilgisayarınıza SoftGrid Client Management Console kurduysanız sunucunuzun adını veya ip adresini girebilirsiniz. Eğer daha güvenli erişim sağlıyım diyip SSL ayarlarını da yaptıysak Use Secure Connetion’u seçmeniz gerekecektir. Login Credentials kısmında oturum açtığınız kullanıcı ile sunucuya erişecekseniz Use Current Windows Account’ı seçip sunucuya bağlanabilirsiniz. Ben admin.softgrid ile bağlanmak istediğim için Specify Windows Account’u seçip bilgilerimi giriyorum. OK ile bağlantımızı başlatıyoruz.

SoftGrid System’e eriştiğimizde solda menülerimizi, ortada sanal uygulamalarımızı, sağdaysa Actions kısmını görebiliyoruz. Biz sanal uygulama yapmadık demeyin SoftGrid’i yükledikten sonra Default SoftGrid Application adında bir test uygulaması yükleniyor.

Sanal uygulamalarımızı paylaştırmak gibi ufak bir sorunumuz var. Bunu da hemen ayarlayalım.

SoftGrid sunucu uygulamasını yüklerken hatırlarsanız sanal uygulamaların bulunacağı yeri göstermiştik. Şimdi bu klasörü paylaşıma açmamız gerekiyor ki sanal uygulamalarımıza kullanıcılarımızda erişebilsinler. Ben varsayılanda bıraktığım için uygulamaların bulunacağı klasör Program Files\Softricity\SoftGrid Server altında content klasörüdür.

Bu klasörü paylaşıma açalım.

Paylaşım izinlerinde Everyone’a read hakkına her zaman karşı olduğum için onu kaldırıyorum, kaldırmanızı da tavsiye ediyorum, Domain kullanıcılarımızın sanal uygulamalara erişimde ileride sorun yaşamamak adına Domain Users’a read hakkı veriyorum, siz isterseniz sanal uygulamaları kullanacak belirli gruplarınızı ekleyebilirsiniz. Her zaman olduğu gibi domain admin ve domain admins grubuna da full control hakkı verip Security tabına geçiyoruz.

Burada da gerekli izinleri veriyoruz. Ok deyip ekranı kapatıyoruz.

Content klasörünü paylaştırdıktan sonra sıra geldi sanal uygulamaların bulunacağı Default Content Path klasörünü SoftGrid Servera göstermeye.

SoftGrid Management Console açıyoruz ve sunucumuz üstünde sağ tıklıyıp System Options’ı açıyor ve content klasörünün network üstündeki yerini göstermek için Browse’a basıyoruz.

Klasörün network üstündeki yerini gösterdikten sonra OK deyip ekranları kapatıyoruz.

Son olarak düzeltmemiz gereken bir yer daha var. Yükleme ile birlikte gelen Default SoftGrid Application uygulamasının logosuna baktığınızda bir yanlışlık olmadığını düşünebilirsiniz ama o logo uygulamanın iconu bulunmadığı zaman SoftGrid tarafından atanan bir logodur. Kullanıcılarımızın masaüstlerindeki uygulama iconlarının da yanlış olmaması için bunu da düzeltelim.

Default SoftGrid Application’ın özelliklerine girince OSD Path’in ve Icon Path’in networkten gösterilmediğini görüyoruz.

Şimdi baktığımızdaysa iconun uygulamanın kendi iconu olduğunu görüyoruz. Bundan sonraki sanal uygulamalarımızda da aynı ayarı yapmamız gerekiyor yoksa sanal uygulamaların kullanıcı tarafındaki kısayolları da yanlış görüntülenecektir.

Microsoft SoftGrid Virtual Application Server’ın yani Microsoft System Center Virtual Application Server’ın kurulumunu ve kontrollerini tamamen bitirdikten sonra uygulamalarımızı sanallaştırabiliriz.

Microsoft tarafından piyasaya sunulan Hyper-V sanallaştırma teknolojisi, 2008 Haziran sonunda piyasaya hızlı bir giriş yaptı. Hyper-V’nin sağladığı faydalar yanında tamamen ücretsiz olarak sunulması ise oldukça ses getirdi ve sanallaştırma pazarının diğer oyuncularını ciddi stratejik adımlar atmaya itti.

Bildiğiniz gibi Hyper-V ücretsiz bir sunucu sanallaştırma teknolojisi. Bu teknolojiyi kullanabilmek için elimizde Windows Server 2008 x64 bir işletim sistemi olması gerekiyordu. Hyper-V teknolojisini aşağıdaki ürünler üzerinde kullanabiliyoruz.

Windows Server 2008 Standart Edition (x64) (Full or Core installation)

Windows Server 2008 Enterprise Edition (x64) (Full or Core installation)

Windows Server 2008 Datacenter Edition (x64) (Full or Core installation)

Yani Hyper-V teknolojisini 64bit bir Windows Server 2008 üzerinde kullanabiliyoruz. Bu durumda maliyet, Windows Server 2008 işletim sistemine sahip olma maliyeti kadardır. Her üç sürüm üzerinde de Hyper-V dışındaki diğer Windows Server 2008 rollerini kullanmak mümkün. Bu OS üzerinden aktif edeceğimiz Hyper-V teknolojisi için ise herhangi bir ücret yada CALs gerekliliği yoktur.

Ekim 2008 başında ise Hyper-V teknolojisinin yeni oyuncusu olan Hyper-V Server 2008 duyuruldu ve kullanıma sunuldu. Bu ürünün diğer Windows Server 2008 sürümlerinden farkı ise, sadece windows hypervisor çalıştıran, tamamen üzerindeki VM’leri çalıştırmaya odaklanmış ve başka hiçbir Windows Server 2008 rolünü içermeyen bir ürün olmasıdır.

Hyper-V Server 2008 için bildiğimiz Hyper-V donanımsal kriterler yine geçerlidir. Yani ilk olarak x64 mimaride bir processor olmalı ve hardware-assisted virtualization destekli olmalı. Yine DEP enable edilmiş olmalı. Bu kriterler için önceki Hyper-V kurulum makalelerimize göz atabilirsiniz.

Hyper-V Server 2008 için bir Windows Server 2008 sürümüdür diyebiliriz. Temel olarak Windows Server 2008 mimarisinin kırpılmış haline sahiptir ve Windows Server 2008 driver yapısını taşır. Grafik ara yüzü yoktur ve desktop uygulamalarını çalıştıramaz. Hyper-V Server 2008’i Core instalattion ürünlere benzetebiliriz ancak yukarıda da söylediğim gibi üzerinde hypervisor dışında hiçbir role çalışmaz. Aynı zamanda stand-alone çalışacak şekilde tasarlanmıştır yani clustering desteklemez.

Temel kullanım amacı:

Temel konsolidasyon işlemleri

Test ve geliştirme ortamları yaratılması

Windows ve Linux OS’lerin aynı ortamda sanal olarak çalıştırılabilmesi

Gelelim en önemli noktalardan birine. Hyper-V Server 2008 tamamen ücretsiz bir üründür. Yani Windows Server 2008 üzerinde Hyper-V kullanmak için öncelikle Windows Server 2008 işletim sistemine (doğal olarak lisansına) sahip olmak gerekiyor. Hyper-V Server 2008 ise kendisi bir işletim sistemidir ve üzerindeki hypervisor ile birlikte ücretsizdir.

Microsoft download center üzerinden indirip, kurulum medyasına kopyalayıp, kurulumu gerçekleştirip, üzerinde sanal makineleri çalıştırmaya başlayabiliriz. Kurulum bölümünde ilgili download linklerini vereceğim.

Hyper-V Server 2008 ürününün, Windows Server 2008 üzerinde çalışan Hyper-V teknolojisine göre bir takım limitleri mevcut. Hem bu limitlere göz atmak, hem de ürünü daha iyi tanımak adına bu limitlere maddeler halinde göz atalım.

Kullanıcı Grafik Ara Yüz: Masaüstü, başlat menüsü, pencereler  vs.. gibi grafiksel anlamda yönetim gerçekleştirebileceğimiz menüleri yoktur. Görünüm ve yönetim olarak Windows Server 2008 Core installation’a çok benzer. Hyper-V Configuration (hvconfig.cmd) isminde, mavi zemin üzerine beyaz karakterler şeklinde görünen bir komut satırı aracı ile gelir. Bu araç, sadece Hyper-V Server’ı yönetmek için komutlar barındırır. Üzerindeki VM’leri yönetmek için ise, remote computer üzerinde çalışan Hyper-V Manager konsolu yada SCVMM 2008 araçları kullanılır.

HA (High Availability) ve Clustering: Stand-alone (tek başına) çalışacak şekilde tasarlanmıştır ve Failover senaryoları gibi cluster yapılarını desteklemez. Aynı şekilde System Center Virtual Machine Manager 2008 (SCVMM2008) ile yapılandırabileceğimiz High Availability çözümleri de Hyper-V Server 2008 üzerinde desteklenmez.

Quick Migration: Çalışan VM’leri minimum downtime ile başka bir fiziksel Hyper-V sunucusu üzerine taşıma işlemi olan Quick Migration, Hyper-V 2008 üzerinde desteklenmez.

Maksimum 32GB Ram: Yani fiziksel anlamda 32GB RAM kullanabiliriz. Toplamda 32GB Ram’i, üzerinde çalışan VM’lere paylaştırabiliriz.

Processor: Hyper-V Server 2008 < 4 Processor şeklinde destekler. Yani 4 fiziksel CPU’nun altı desteklenir. Windows Server 2008 üzerinde çalışan Hyper-V ise 6 fiziksel processor destekler (ilgili update pakedini yükledikten sonra)

Diğer Server Rolleri: Üzerinde hiçbir Windows server 2008 rolü çalışmaz. Sadece ve sadece hypervisor çalıştırabilir.

Lisans Durumu: Daha öncede söylediğimiz gibi ürün tamamen ücretsidir. Ancak üzerinde çalışacak her VM’in kendi işletim sistemi lisansı olması gerekir. Yani Windows Server 2008 üzerindeki Hyper-V de gelen Guest OS lisanslama avantajları bu ürün için geçerli değil.

Evet, limitlere göz attıktan ve ürünü daha iyi tanıdıktan sonra temin ve kurulum yöntemine göz atabiliriz.

Öncelikle aşağıdaki linki kullanarak Hyper-V Server 2008’i download ediyoruz.

http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?FamilyId=6067CB24-06CC-483A-AF92-B919F699C3A0&displaylang=en

937MB boyutundaki ISO dosyasını DVD’ye yada uygun kurulum medyasına yazıyoruz.

Hyper-V Server 2008 için gerekli minimum donanım ise aşağıda yer alıyor.

İşlemci: Intel Pentium 4, Xeon, Core 2 DUO processor, AMD Opteron, Athlon 64, Athlon X2.

İşlemci hızı: En az 1ghz.

Bellek: En az 1GB.

Disk: 2GB boş alan.

Bu minimum değerler Hyper-V Server 2008’in çalışması için. Üzerinde çalışacak her VM için + olarak kaynak gerekir.

Kurulum medyasını yerleştirip kurulumu başlatıyoruz. Dakikalar sonra Hyper-V Server 2008 üzerinde VM çalıştırmaya hazır hale gelecek.

Öncelikle aşağıdaki birkaç küçük adımı tamamlıyoruz.

Hyper-V Server 2008 için dil seçimini yapıyoruz. Türkçe henüz desteklenen diller arasında yok.

Klavye ve zaman ayarlarını yapıyoruz.

Kurulumu başlatıyoruz.

Lisans anlaşmasını onaylıyoruz.

Temiz kurulum ile devam ediyoruz. Çünkü herhangi bir ürünü Hyper-V Server 2008’e upgrade etme şansımız yok.

Eğer gerekiyor ise disk bölümlemesini yapıyoruz.

Ve kurulum başlıyor…

Kurulum tamamlanıyor…

Oturum açma ekranı geldi. CTRL+ALT+Delete yapıp administrator hesabı ile login oluyoruz. (password default olarak boştur)

Administrator hesabı ve boş password ile login olduktan sonra yeni bir password belirliyoruz.

Ve karşınızda Hyper-V Server 2008!

Bizi karşılayan aracın ismi Hyper-V Configuration. Üzerinde 1 den 13’e kadar bir takım komutlar bulunuyor. Bu numaralarını kullanarak komutları uygulayabiliriz.

Kullanılabilecek komutlar açık olarak görünüyor. Dikkat ederseniz hiçbir komut sanal makine yaratılması yada yönetilmesi ile ilgili değil. Tüm komutlar Hyper-V Server 2008 işletim sistemi ile ilgili.

“Peki biz nasıl yeni VM yaratıp yöneteceğiz” dediğinizi duyar gibiyim.

Bu noktada kullanacağınız araç, başka bir sistem üzerinde çalışan (bu sistemler Windows Vista SP1, Windows Server 2008 sürümleri olabilir)  Hyper-V Manager  konsolu veya sanallaştırma ortamlarını yönetmek için kullanacağımız System Center Virtual Machine Manager 2008 olabilir.

Hyper-V Server 2008’i yukarıdaki en son resimde görülen Hyper-V Configuration aracı üzerindeki 1 numaralı komut ile domain ortamına dahil etmeniz tavsiye edilir.

Daha sonra Hyper-V Manager konsolu üzerinde action menüsünde connect to server diyerek Hyper-V Server 2008’e bağlanıp yeni sanal makineler yaratabilirsiniz.

Sanal makine yaratılması ve yönetimsel işlemler ile ilgili olarak portalımızdaki diğer Hyper-V makalelerine göz atabilirsiniz.

Şimdiye kadar olan makalelerimizde genellikle tek başına çalışan Hyper-V sunuculardan bahsettik. Ama birçok sistemde olduğu Hyper-V sunucular için de kullanılabilecek Cluster (Failover) senaryoları mevcut.

Bu makalemizde, Hyper-V sunucular için uygulayabileceğimiz Failover Cluster senaryolarından bahsedeceğiz.  Bu senaryoların uygulama yöntemlerini ise ilerleyen günlerde ele alacağız.

Bildiğiniz gibi Cluster yapılarında bir takım kıstaslar mevcut ki en önemli iki kıstas, ortak bir storage ve Cluster destekli (Enterprise, Datacenter, HPC) bir işletim sistemidir. Çünkü cluster yapılarında depolama biriminin (storage) ortak kullanılması gerekmektedir.

Hyper-V üzerinde uygulayabileceğimiz temelde 6 Farklı Failover Cluster senaryosundan bahsedebiliriz.

1. Fail Server Based Failover Cluster

Bu senaryoda storage olarak kullanabileceğimiz birim bir File Server dır. Evet yanlış okumadınız, File Server üzerinde share edilmiş bir dizini kullanacağız.

Görmüş olduğunuz gibi iki adet fiziksel Hyper-V sunucumuz var. Bu yapıdaki her bir sunucuyu Node olarak adlandırabiliriz. Yani iki Node’a sahibiz. Ayrıca networkte çalışan bir File Server var (FServer1). Network iletişimi ise IP yani Ethernet üzerinden sağlanıyor. SAN (FC yada İSCSI) tarzı bir depolama birimi kullanılmıyor.

Daha önceki makalelerimizde, VM’lerin (Sanal makine) sanal disklerinin VHD formatında (Virtual Hard Disk) olduğundan bahsetmiştik. Fail Server Based Failover Cluster senaryosunda VHD dosyaları, networkte çalışan File Server üzerinde tutulmaktadır.

Diagram’a göre devam edersek; FServer1 üzerinde C: sürücüsünde VMDisks isimli bir dizin yaratılır ve paylaşıma açılır. Gerekli share ve security izinleri tanımlanır. Daha sonra VHD dosyaları bu dizin içerisine taşınır.

Bir sonraki adım olarak Hyper-V1 yani ilk node üzerinde \\FServer1\VMDisks yolu ağ sürücüsü olarak MAP edilir ve içerisindeki VHD dosyası VM’e gösterilebilir.

Eğer MAP yapmak istemiyorsak, VM üzerinde kullanılacak VHD dosyasını direk \\FServer1\VMDisks olarak ta gösterebiliriz.

Sonuç itibarı ile VM’lerin kullanacağı sanal diskler (VHD) File Server üzerindeki bir paylaşımda duruyor.

Yukarıdaki diagramda görüldüğü gibi  \\FServer1\VMDisks\VM1 içerisindeki D1.VHD dosyası, Hyper-V1 üzerindeki VM1 tarafından kullanılmakta.

İkinci Node (Hyper-V2) üzerinde ise herhangi bir VM çalışmıyor. Tabi buradan çalışamayacağı gibi bir sonuç çıkmasın. Kafa karıştırmaması açısından eklemedim. İkinci node üzerinde de VM’ler çalışabilir.

Yapımızı bu şekilde tasarladıktan sonra Windows Server 2008 Failover Cluster Management konsolu ile gerekli configuration’ı yapıyoruz. Yazımın başında da bahsettiğim gibi configuration konusuna bu makalede girmeyeceğiz.

Şimdi tasarladığımız yapı üzerinde bir sorun olduğunu var sayalım. Örneğin Hyper-V1 yani ilk node down oldu!

Bu durumda diagram’ı aşağıdaki gibi değiştiriyoruz.

Görmüş olduğunuz gibi Hyper-V1 üzerindeki VM’de çalışan D1.VHD diski, Hyper-V2 üzerindeki bir VM’de start oldu ve hizmet vermeye devam ediyor. Bir başka tarif ile, Hyper-V1 üzerindeki VM1 sanal makinesi, Hyper-V2 üzerinde VM2 olarak hizmete devam ediyor.

Storage ve Fiber ekipmanları açısından oldukça basit ve maliyetsiz bir yapı.

Tabi buradaki önemli noktalardan biriside performanstır. Bu yapıda yani network üzerinden çalışan VM’ler, asla FC yada iSCSI Storage üzerindeki VM’ler kadar performanslı çalışmaz. Ama 1gbps (1000mbit) network yapısı ile rahatlıkla kullanılabilir. Henüz çok yaygın olmasa da standart olarak kabul edilmiş ve Ethernet üzerinden 10gbps veri iletimi sunan CAT7 (15mt.) ve uyumlu NIC’ler ile (Intel), bu yapı çok daha performanslı olarak kullanılabilir.

2. Parent Based Failover Cluster

Bu senaryo Hyper-V Parent yani host seviyesinde bir Cluster yapısıdır. Bu senaryoda ortak storage olarak kullanacağımız birim bir SAN’dir (Storage Area Network). Bu SAN Fiber Channel yada İSCSI yapıda olabilir. Önemli olan fiziksel Hyper-V sunucularının aynı storage’a erişiyor olması ve VM (Sanal Makine) ‘lerin bu storage üzerindeki uygun LUN’lar üzerinde duruyor olmasıdır.

Görmüş olduğunuz gibi SAN üzerinde yaratılmış 3 adet LUN bulunuyor. Her iki Hyper-V sunucusu da (Hyper-V1 ve Hyper-V2) bu SAN üzerindeki LUN’lara erişebiliyor ve aralarında Cluster yapılandırılmış şekilde çalışıyor.

SAN üzerindeki LUN2 bölümü, Hyper-V1 üzerinde H:\ sürücüsü olarak çalışıyor ve LUN2 içerisindeki D1.VHD (Sanal Disk) dosyası da Hyper-V1 üzerinde çalışan VM1 tarafından kullanılıyor. Yani VM1 sanal makinesi Hyper-V1 üzerinde çalışıyor ama disk dosyası SAN üzerindeki LUN2 de duruyor.

SAN üzerindeki LUN1 ise yine Hyper-V1 üzerinde M:\ sürücüsü olarak çalışıyor.

Yine tasarladığımız yapı üzerinde bir sorun olduğunu var sayalım ve Hyper-V1 fiziksel sunucumuzun down olduğunu düşünelim. Bu noktada durum aşağıdaki gibi olacaktır.

Görmüş olduğunuz gibi Hyper-V1 üzerinde çalışan LUN1, LUN2 ve VM1 isimli sanal makinemiz, otomatik olarak Hyper-V2 üzerinde erişilebilir duruma geçti. Yani LUN’lar içerisindeki her türlü veriye erişebilirken, VM1 sanal makinemizde hizmet vermeye devam ediyor.

Rahat anlaşılması açısından tek bir VM kullandım ama bu yapıda 10’larca VM yer alabilir. Tamamen fiziksel yapının (donanım) yeterliliği ile alakalı bir durum.

SAN üzerideki VM’ler (özellikle FC SAN üzerindekiler) oldukça hızlı çalışırlar. Özelliklerine, kapasitesine ve iletişim teknolojilerine göre değişiklik gösterse de SAN yapıları genelde maliyetlidir ama bir okadar da performanslıdır.

3. Child Based Failover Cluster

Bu senaryo ise Hyper-V Child yani child partition seviyesinde bir Cluster senaryosudur. VM’ler üzerindeki diskler için, ama Hyper-V sunucular arasındaki bir cluster senaryosu olarak tanımlayabiliriz. Bu yapıdaki ortak storage ise yine bir SAN dir ve iSCSI yapıdadır.

Yine aşağıdaki diagram’ı inceleyelim.

Görmüş olduğunuz gibi iki adet fiziksel sunucumuz yani Node’umuz var (Hyper-V1 ve Hyper-V2) ve her iki node aynı SAN’e erişiyor. Her iki node üzerinde de birer adet VM çalışıyor ve VM’lerin sanal diskleri (system disk) SAN üzerinde değil, direk Hyper-V sunucular üzerindeki local disklerde duruyor.

SAN üzerindeki LUN1 ve LUN2 bölümleri, Hyper-V1 üzerindeki VM1 tarafından sürücü olarak kullanılıyor.

LUN1 -> E:

LUN2 -> D:

Yani biz, SAN üzerindeki bir LUN’ı Hyper-V sunucusu üzerinde bir sürücü olarak kullanabileceğimiz gibi, VM üzerinde de kullanabiliriz.

Bu yapıdaki Hyper-V1 fiziksel sunucusu yada VM1 sanal makinesi üzerinde meydana gelebilecek herhangi bir problemde, LUN1 ve LUN2 bölümleri diğer node üzerindeki VM2 de kullanılabilir olacaktır.

Görmüş olduğunuz gibi VM1 down oluyor ama üzerindeki LUN1 ve LUN2 bölümleri, diğer node’da çalışan VM2 üzerinde hizmete devam ediyor.

4. Physical/Virtual Failover Cluster

Bu senaryoda herhangi bir fiziksel sunucu ile Hyper-V üzerinde çalışan VM arasındaki failover cluster durumu örneklenmiştir. Yani cluster yapısına sadece Hyper-V sunucuları ya da VM’leri almak gibi bir zorunluluk yok.

Görmüş olduğunuz gibi Server1 isimli sunucu Hyper-V çalıştıran ya da üzerinde VM tutan bir sunucu değil. iSCSI yani IP networkü üzerinden veri ileten bir SAN’in LUN’larını, kendi üzerinde disk sürücü olarak kullanıyor ( E: ve D: ).

İkinci node olan Hyper-V1 ise, VHD dosyası local diskler üzerinde duran ve VM1 isimli bir sanal makine çalıştırıyor.

Bu senaryoda koruma altına aldığımız birimler, Server1 üzerindeki E: ve D: sürücüleri. Bu sürücüler firmanın ortak belgelerinin tutulduğu, önemli paylaşımların yapıldığı yada bir uygulamanın verilerinin yazıldığı diskler olabilir.

Bu yapıda Server1 üzerinde meydana gelebilecek herhangi bir problem durumda sistem aşağıdaki gibi kendisini koruyacaktır.

Diagram’ı inceleyelim.

Görmüş olduğunuz gibi Server1 üzerinde hizmet veren (ama aslında SAN üzerinde duran) E: ve D: sürücüleri, Server1’in down olması ile birlikte otomatik olarak VM1 üzerinde kullanılabilir oluyor.

Bu yapı fiziksel sistem ile sanal sistem arasında oluşturulabilecek failover senaryoları için güzel bir örnektir.

5. Virtual/Virtual Failover Cluster (Aynı Fiziksel Sunucu Üzerinde)

Bu senaryoda farklı fiziksel sunucular yerine aynı fiziksel sunucu üzerindeki farklı VM’leri kullanacağız. Yani aynı Hyper-V sunucusu üzerindeki iki child partition arasında oluşturabileceğimiz bir failover cluster senaryosudur.

Görmüş olduğunuz gibi Hyper-V isimli bir sunucumuz ve tek fiziksel node olarak çalışan bir yapımız var. Bu sunucu üzerinde ise iki adet VM çalışıyor. VM’lerin sanal diskleri (system disk ) Hyper-V sunucusu üzerindeki local disklerde duruyor. Ayrıca Hyper-V sunucusunun kullanabildiği iSCSI yapısında bir SAN’imiz var.

VM1 üzerinde F: ve G: olarak çalışan iki sürücü, SAN üzerinde duruyor ve VM1 üzerinde kullanılıyor.

Eğer VM1 üzerinde herhangi bir problem yaşanırsa (yazılımsal yada işletim sisteminden kaynaklanan sorunlar gibi.), F: ve G: sürücüleri VM2 üzerinde hizmet vermeye devam eder.

Aşağıdaki diagram’ı inceleyelim.

Görmüş olduğunuz gibi F: ve G: sürücüleri VM2 üzerinde kullanılabilir durumdalar.

Eğer fiziksel sunucu yani Hyper-V1 down olursa yapacak bir şey yok. Her iki VM ve doğal olarak cluster yapısı çalışmaz. Bu gibi fiziksel durumların önlemlerini yukarıdaki senaryolarda incelemiştik. Bu senaryo aynı fiziksel sunucu üzerindeki VM’ler arasında kullanılan bir senaryodur.

6. Virtual iSCSI SAN Failover Cluster (Aynı Fiziksel Sunucu Üzerinde)

Bu senaryo Technet bloglarında ele alınmış ve production networklerde fazla kullanılmayacak bir senaryodur. Notebook üzerinde yapılan Hyper-V demolarında küçük bir cluster senaryosu göstermek için kullanılabilir.

Bu senaryo tek bir fiziksel Hyper-V sunucusu üzerindeki child partitionlar arasında uygulanıyor ve yine altını çiziyorum; amaç demo ortamlarında basit bir senaryo göstermekten öte değil.

Yapıyı anlamak için aşağıdaki diagram’ı inceleyelim.

Görmüş olduğunuz gibi tek bir Hyper-V sunucusu üzerinde E: olarak çalışan fiziksel bir disk var. Fiziksel E: sürücüsü içinde D1, D2 ve D3 olmak üzere üç adet sanal disk var. VM1, VM2, VM3 olmak üzere bu üç sanal diski kullanan üç adet VM var.

VM1 üzerinde sanal bir iSCSI SAN oluşturulur. Sanal iSCSI SAN için Microsoft iSCSI Software Target kullanılabilir. VM2 üzerindeki F: ve G: sürücüleri, VM1 üzerinde olşuturduğumuz sanal iSCSI SAN üzerinde durur.

Eğer VM2 üzerinde herhangi bir problem olursa (Yazılımsal yada işletim sistemi kaynaklı) F: ve G: sürücüleri VM3 üzerinde kullanılabilir duruma geçer.

Aşağıdaki diagram’ı inceleyelim.

Görmüş olduğunuz gibi F: ve G: VM3 üzerinde çalışır durumda.

Bu senaryoda VM1 down olursa, cluster yapısı işe yaramaz. Aynı şekilde Hyper-V1 yani fiziksel sunucu üzerinde bir problem yaşanırsa yine cluster senaryosu işe yaramaz.

Başta da söylediğim gibi bu senaryoda amaç performans yada kullanımdan öte demo ortamlarında küçük bir gösteri yapmaktan ibarettir.

Hardware bölümünden müdahale edebileceğimiz bir diğer donanım IDE Controller dır.

Gördüğünüz gibi 2 adet IDE Controller çalışıyor. IDE Controller 0 üzerinde “Hard Drive” isimli bir disk var. Bu disk bizim system diskimiz yani sanal işletim sistemi bu disk üzerinde çalışıyor.

IDE Controller 1 ise DVD sürücüsünün bulunduğu Controller durumunda.

Bu Controller lar üzerinde istediğimiz ekleme-çıkartma işlemini yapabiliriz. Örnek olması açısından IDE Controller 0 ‘a yeni bir DVD sürücü ekleyelim.

Yukarıdaki şekilde Add dedikten sonra DVD sürücümüz ekleniyor.

Oluşturduğumuz bu sanal DVD sürücüsünü, bir ISA dosyasına bağlayabileceğimiz gibi fiziksel bir DVD sürücüsüne de bağlayabiliriz.

Aynı şekilde IDE disk te eklemek mümkün.

Yine Hardware bölümünde, aşağıda kırmızı çerçeve içine aldığım SCSI Controller ve Network Adapter donanımlarını daha önce biz eklemiştik ve bunlar üzerinde neler yapılabileceğine bakmıştık. Bu nedenle tekrar girmiyorum.

Yine Hardware bölümü seçeneklerinden olan COM1 ve COM2 portlarının davranışını belirleyebiliyoruz. Default olarak 2 com portu ekli şekilde gelir. İstersek kaldırabiliriz.

Hardware bölümünün son ayarı ise Diskette Drive

“Virtual floppy disk” seçeneği ile, hard disk üzerinde duran VFD uzantılı bir dosyayı disket sürücüsüne koyabiliriz.

Management bölümündeki ayarlar ile devam edersek,

İlk seçenek Name

Bu bölümde sanal makinemizin Hyper-V Manager konsolunda görünen ismini değiştirebiliriz. (Dikkat edin, bilgisayar ismi değil, sanal makine ismi). Eğer istersek bu makineye özel bir not ekleyebiliriz.

Integration Services bölümünde çeşitli servisler göreceksiniz.

Daha önceki makaleleri hatırlarsanız, sanal işletim sistemi kurulumunda Integration Services’i yüklemiştik. İşte bu servisler, o yüklemeden sonra gelen ve fiziksel makine ile sanal makine arasındaki etkileşimde çeşitli görevleri üstlenen servisler. Bu servisleri ilerleyen günlerde ayrıntılı olarak ele alacağız.

Management bölümündeki bir diğer ayar ise Snapshot File Location dır.

Alacağımız snapshot ların nerede depolanacağını belirleyebiliyoruz.

Management bölümünde ki diğer önemli iki ayaraise, Automatic Start Actions ve Automatic Stop Actions

Automatic Start Actions bölümünde, sanal işletim sistemlerinin Automatc Strat davranışını belirleyebiliyoruz.

Bu seçenekleri örnekler ile incelersek;

Nothing : Eğer bir sanal makine için bu seçenek seçili ise, fiziksel sunucu (yani hyper-v sunucusu) restart olduğunda veya tamamen kapanıp açıldığında; eğer fiziksel sunucu kapanmadan önce sanal işletim sistemi açık durumda olsa bile, fiziksel sunucu yeniden başladığında sanal işletim sistemi otomatik olarak başlamaz.

Automatically start if it was running when the service stopped : Eğer bir sanal makine için bu seçenek seçili ise, fiziksel sunucu (yani hyper-v sunucusu) restart olduğunda veya tamamen kapanıp açıldığında; eğer fiziksel sunucu kapanmadan önce sanal işletim sistemi açık ise, otomatik olarak yine start olur. Eğer fiziksel sunucu kapanmadan önce sanal işletim sistemi kapalı ise, yine kapalı durumda bekler.

Always start this virtual machine automatically: Eğer bir sanal makine için bu seçenek seçili ise, fiziksel sunucu (yani hyper-v sunucusu) restart olduğunda veya tamamen kapanıp açıldığında; sanal işletim sisteminin açık yada kapalı olması önemsizdir, her durumda yine otomatik olarak start duruma geçer.

Automatic Start Delay ayarı ise, sadece Automatically start if it was running when the service stopped ve Always start this virtual machine automatically seçenekleri ile birlikte kullanılabilir. Burada belirleyeceğimiz saniye cinsinden süre ile, bu ayarlardaki davranışların ne kadar gecikme ile başlayacağını belirleyebiliyoruz.

Ör:  bir sanal makine için Always start this virtual machine automatically seçeneğini seçtik ve Stratup Delay değeri olarak 180 verdik.Bu durumda fiziksel sunucumuz bir şekilde kapanıp açılırsa, sanal makinemiz fiziksel sunucu açıldıktan 180 saniye sonra start olacaktır.

Management bölümündeki son ayar ise Automatic Stop Actions.

Bu bölümde ise fiziksel sunucumuz kapanırken (shut down yani normal kapanış şekli), sanal makinelerimiz için davranış durumu belirleyebiliyoruz.

Yine örnekler ile incelersek;

Save the virtual machine state: Fiziksel sunucuya shutdown komutunu verdiğimizde, sanal işletim sistemi üzerindeki tüm işlemler kayıt edilir. (Ör: Açık olan pencereler, o an yapılan işlemler, çalışmalar vs..) Daha sonra fiziksel sunucumuz yeniden açıldığında ve sanal makinemiz de strat olduğunda, kapanmadan önceki durumuna gelir. Yani sanal makine üzerindeki tüm açık pencereler ve çalışmalar aynen geri gelir.

Turn off the virtual machine: Fiziksel sunucuya shutdown komutunu verdiğimizde, sanal işletim sistemi üzerindeki hiçbir şey kayıt edilmez ve hemen TurnOff yapılır. Yani sanal makinemizin fişini çekmek gibi bir şey.

Shutdown the guest operating system: Fiziksel sunucuya shutdown komutunu verdiğimizde, sanal makine üzerindeki işletim sisteminede shutdown komutu gönderilir. Yani “bilgisayarı kapat” menüsünü kullanıyor gibi sanal işletim sistemi shutdown edilir. Daha sonra fiziksel sunucu kapatılır.

Automatic Start Actions ve Automatic Stop Actions ayarlarının sanal makineler üzerinde çalışması için, Integration Services’in sanal sistem üzerinde çalışıyor olması gerekiyor.

Ayrıca Automatic Start Actions ve Automatic Stop Actions davranışları birbiri ile dolaylıda olsa bağlantılıdır. Bir bütün olarak düşünülmesi gerekir.

Evet böylece Settings… bölümü ayarlarını tamamlamış olduk. Diğer ayarlar ile devam edersek;

Bu noktadan sonraki ayarlar, sanal makinenin açık yada kapalı olmasına göre değişiyor.

Bu nedenle öncelikle sanal makine açık durumdayken gelen ayarlar ile devam ediyoruz.

Yukarıdaki üç seçenek;

Turn Off… : Sanal makineyi sanki fişini çekmişiz gibi kapatır yani TurnOff yapar.

Shut Down… : Öncelikle sanal makine üzerinde çalışan işletim sistemini kapatır, daha sonra sanal makine kapatılır.

Save : Sanal Makine üzerinde yapılan tüm işlemler kayıt edilir. Sanal makine yeniden start edildiğinde kaldığı yerden devam eder.

Diğer iki ayar ise aşağıdaki Pause ve Reset

Pause: Sanal makineyi durdurur. Üzerinde çalışan sanal işletim sistemi yanıt vermez ve kullanılamaz. Ancak sanal makine yada sanal  işletim sistemi kapanmaz, sadece beklemeye alınır. Resume komutunu verince, yeniden ve kaldığı yerden kullanılabilir duruma geçer.

Reset: Bilgisayar üzerindeki rest tuşu gibi düşünebilirsiniz. Sanal makineyi resetler ve sanal makine yeniden başlar.

Bir diğer önemli komut ise Snapshot komutudur.

Snapshot komutunu verdikten sonra, saniyeler içinde ve çalışan sistemde kesinti olmadan bir yedeği alınıyor.

Snapshot ın nereye alındığını ise daha önce belirlemiştik. Snapshot işleminden sonra görüntü aşağıdaki gibi olur.

Bu şekilde bir çok snapshot alabiliriz.

Eğer seçmiş olduğumuz sanal makine için alınmış bir yada daha fazla snapshot var ise, aşağıdaki Revert seçeneği de aktif olur.

Revert seçeneği ile, en son alınan snapshot ‘a hızlıca geri dönebiliriz.

Diğer snapshot lardan birisine geri dönmek istersek, üzerine sağ tıklayıp Apply dememiz yeterli. Saniyeler içinde geri dönülür.

Snapshot lar için uygulanabilecek diğer komutlarda yukarıda görünüyor.

Rename : Snapshot ismini değiştirebiliriz.

Delete Snapshot : Seçili snapshot ‘ı siler

Delete Snapshot Subtree : Seçili snapshot’ı ve onun altındaki tüm snapshot ları siler.

Rename seçeneği ile, sanal makinemize yeni bir isim verebiliriz.

Şimdi de sanal makinemiz kapalı iken aktif olan ayarlar ile devam ediyoruz.

Start komutu, kapalı olan sanal makineyi start eder.

Altında bulunan Snapshot ve Revert komutlarından az önce bahsettik.

Export komutu ise sanal makinemizi dışarı vermek için kullanılır.

Export komutuna tıkladığımızda, bizden bir path belirlememiz istenir.

Export Path ‘ı belirledikten sonra Export diyerek işlemi başlatırız.

Peki bu ne işe yarar? Örneğin 1nci Hyper-V sunucumuz üzerinde çalışan sanal makinemizi, export ettikten sonra başka bir Hyper-V sunucusuna import edebiliriz. Nasıl import edileceğine ise daha önceki bölümlerde değinmiştik.

Farklı taşıma yöntemleride mevcut (Ortak bir storage üzerinde quick migration gibi) ancak bunları ilerleyen gönlerde inceleyeceğiz.

Rename seçeneğinde de daha önce bahsetmiştik.

Bahsedeceğimiz son seçenek olan Delete… komutu ise sanal makineyi silmek için kullanılır.

Bu komut sadece sanal makineyi ve konfigürasyon ayarlarını siler. Ancak sanal makineye bağlı olan sanal diskler ve içerisindeki veriler kalır.

Evet, bahsedeceklerimiz bu kadar.

Altına çizmek istediğim nokta ise şudur; bu ayarların hepsi, sadece seçili olan sanal makine üzerinde geçerlidir. Buna dikkat ediyoruz.

Diğer Windows server hizmetleri ile birlikte sunucu sanallaştırma çözümü olarak sunulacak olan hyper-v içeren Windows Server 2008 işletim sistemleri, sunduğu özellikler yanında fiyat avantajıyla da gerçekten dikkate değer durumda.

Hyper-v için ücretsiz gelen bir özellik demek hiçte yanlış olmaz çünkü hyper-v içeren Windows Server 2008 sürümleri ile hyper-v içermeyen yani Windows Server 2008 without hyper-v sürümleri arasında 21$ gibi komik bir fark olacağı bilgisi var.

Hyper-v teknolojisi ile; aynı fiziksel sunucu üzerinde birden fazla işletim sistemi çalıştırabilir, fiziksel kaynaklar (cpu, ram, storage vs..) sanal sistemler arasında paylaştırabilir, yük dengelemesi ve disaster recovery senaryoları tasarlanabilir,  tamamen esnek ve daha dinamik IT alt yapıları oluşturabiliriz.

Bu temel özelliklerin en önemli getirisi olarak aşağıdaki maddeleri sayabiliriz.

• Donanım maliyetlerinde düşüş
• Lisans maliyetlerinde düşüş
• Elektik maliyetlerinde düşüş
• Operasyon maliyetlerinde düşüş
• Toplam sahip olma maliyetlerinde düşüş
• Sunucu yönetimi ve IT personel maliyetlerinde düşüş
• Kablolama ve sunucu ekipmanı maliyetlerinde düşüş

Tabi bunlar sayabildiğimiz ve gündemde olan maddeler. Bunların dışında, mevcut IT yapınızı sanallaştırma teknolojisi üzerinde değerlendirdiğiniz zaman, daha birçok fayda ortaya çıkması muhtemeldir. Sanallaştırma ve faydalarıyla ilgili olarak değindiğimiz yüzeysel özelliklerden sonra, Microsoft’un sanallaştırma çözümü Hyper-v nin en önemli özelliklerinden bahsederek devam edelim. Acaba yeni teknoloji neler içeriyor ?

Yeni ve gelişmiş mimari: Yeni 64-bit micro-kernelized hypervisor mimarisi Hyper-V’nin geniş bir aygıt destek yöntemi yelpazesi, gelişmiş performans ve rakiplerine göre daha güvenli bir platform sunmasını sağlıyor.

Yaygın İşletim Sistemi desteği: 32-bit ve 64-bit Windows ve Linux gibi farklı sunucu platformlarında farklı işletim sistemlerinin eş zamanlı çalışabilmesi için destek sağlıyor. Desteklenen işletim sistemi yelpazesinin giderek genişletileceği tahmin ediliyor.

SMP desteği: Tek bir sanal sistemde 4 fiziksel işlemciye kadar (SMP) destek sağlar. (16 Adet Core, 8 Adet Core2Duo, 4 Adet QuadCore)

Bellek desteği: Sanal aygıt başına 64Gb ram destekler

Gelişmiş depolama erişimi: Doğrudan disk erişimi ve/veya SAN destekler.

Ağ yükü dengelemesi: Hyper-v çalıştıran sunucular üzerindeki sanal sistemler arasında yükü dengelemek üzere, sanal sistemlerin Windows Ağ Yükleme Dengeleme (NLB) Servisi ile birlikte çalışması için kolaylıkla yapılandırılabilmesini sağlar ki wizard yardımı ile birkaç tıklama hareketi kadar basittir.

Donanım paylaşma mimarisi: Yeni sanal hizmet sağlayıcısı/ sanal hizmet kullanıcısı (VSP/VSC) mimarisi ile disk, ağ oluşturma, video vb. gibi temel kaynaklara daha kolay erişilmesini sağlarken bu kaynakların daha etkili kullanılmasını mümkün kılar.

Hızlı geçiş (Quick Migration): Hyper-V, Windows Server ve System Center yönetim araçlarının yüksek erişilebilirlikteki yeteneklerini kullanarak, kullandığınız sanal aygıtın fiziksel bir ana bilgisayar sisteminden bir diğerine en az aksaklık süresi ile geçişini yapmanızı sağlar.

Sanal sistem kopyası (VM Snapshot): Sanal sistemleri önceki hale geri dönebilmeniz ve genel yedekleme/geri yükleme çözümünü geliştirebilmeniz için çok kullanışlı bir özelliktir. Örneğin çalışan sistemler için geri yükleme noktaları oluşturabilir, üzerinde testler yapıp güncelleme paketleri/yazılımlar deneyebilir, sorun olması halinde sistemi önceki zamana geri yükleyebilirsiniz.

Geliştirilebilir: Standart tabanlı Windows Management Instrumentation (WMI) arabirimleri ve Hyper-V içerisindeki API’ler, bağımsız yazılım sağlayıcıları ve geliştiricilerinin hızla özel araçlar, hizmetler ve sanallaştırma platformu için desteklemeler oluşturmalarına olanak tanır. Yani yakın zamanda Hyper-v için geliştirilmiş birçok üçüncü parti yazılım görebileceğiz.

Hyper-V, Windows Server 2008 içerisinde bir role olarak geliyor ve Server Manager ara yüzü ile aktif edilebiliyor.

Bir diğer güzel özellik ise, Hyper-v role’ünün Windows Server Core üzerinde de çalışabiliyor olması. Yani tamamen bu işe adanmış bir sunucu oluşturabiliyoruz.

Hyper-v role’ü, x64 yani 64bit donanım istemektedir. Bu nedenle Windows Server 2008 işletim sistemimiz ve işlemcimiz x64 mimaride olmalıdır.

Hyper-V kullanılabilecek işletim sistemleri aşağıda yer alıyor.

• Windows Server 2008 Standart Edition (x64)
• Windows Server 2008 Enterprise Edition (x64)
• Windows Server 2008 Datacenter Edition (x64)

Hyper-v içermeyen sürümler ise;

• Windows Server 2008 Standart Edition without hyper-v
• Windows Server 2008 Enterprise Edition without hyper-v
• Windows Server 2008 Datacenter Edition without hyper-v

Olarak isimlendiriliyor.

Dikkat çekmek istediğim bir başka nokta ise, Hyper-V lisans durumu. Hyper-V üzerinde çalıştıracağımız işletim sistemleriyle, lisans konusunda büyük kazançlar elde edebiliriz. Maddeler halinde açıklarsak;

Windows Server 2008 Standart Edition (x64) üzerinde hyper-v çalıştırdığımız zaman, bir adet fiziksel bir adet sanal olmak üzere toplam iki adet Windows Server 2008 (veya downgrade olarak uygun versiyon) işletim sistemini yasal olarak çalıştırabiliriz.

Windows Server 2008 Enterprise Edition (x64) üzerinde hyper-v çalıştırdığımız zaman, bir adet fiziksel dört adet sanal olmak üzere toplam beş adet Windows Server 2008 (veya downgrade olarak uygun versiyon) işletim sistemini yasal olarak çalıştırabiliriz.

Windows Server 2008 Datacenter Edition (x64) üzerinde hyper-v çalıştırdığımız zaman, bir adet fiziksel ve donanımınızın desteklediği ölçüde (herhangi bir sınırlama yok) yani sınırsız adet Windows Server 2008 (veya downgrade olarak uygun versiyon) işletim sistemini yasal olarak çalıştırabiliriz.

Hyper-V içeren Windows Serverlar için açıklanan rakamlar ise aşağıdaki gibidir.

Windows Server 2008 Standart Edition (x64) (5CALs)                  999$ Windows Server 2008 Enterprise Edition (x64) (25 CALs) 3999$

Windows Server 2008 Datacenter Edition (x64) (No CALs)           2999$ (Per CPU)

Kurulum aşamasına geçiyoruz.

Hyper-v Kurulumu :

Donanım ihtiyaçlarına bakarsak:

X64 CPU (Hardware Virtualization Destekli) (AMD-V veya INTEL-VT)

Data Execution Prevention (DEP) (Virtualization destekleyen CPU larda genel olarak desteklenir)

Sanal Makinelerin İhtiyacına Göre RAM

Sanal Makinelerin İhtiyacına Göre Disk alanı

Sunucu Bios’u üzerinde yapılması gerekenler

• Enable Hardware‐Assisted Virtualization (AMD‐V or Intel VT) (Processor Options altında olur)
• Execute Disable: (Bazı Sunucularda/Eğer varsa)

§        AMD:  Enable No Execute (NX)

§        INTEL: Execute Disable (XD)

İşletim sistemi olarak Windows Server 2008 Enterprise Edition 64bit sürümü kullanıyorum. (Full Kurulum) İşletim sistemi kurulumundan bahsetmiyorum. Sistemin yeni kurulmuş ve security update lerin yapılmış olduğunu var sayarak devam ediyorum.

Daha öncede bahsettiğim gibi Hyper-v sonradan eklenebilen bir role olarak geliyor. Windows Server 2008 Release olmadan önce, Hyper-v role’ünü kullanabilmek için iki adet update package yüklememiz gerekiyordu. Ancak release olan Windows server 2008 de böyle bir gereklilik yok. Eğer elinizde Release Windows Server 2008 sürümü yoksa aşağıdaki linki kullanarak download edebilir, 240 gün süre ile yasal olarak test edebilirsiniz.

http://www.microsoft.com/windowsserver2008/en/us/trial-software.aspx

Şu an piyasada bulunan RTM Windows Server 2008 üzerinde, Hyper-V nin RTM sürümü bulunmuyor. Yayınlanan update package ler ile Hyper-V RC0 veya Hyper-V RC1 şeklinde kullanabiliyorduk.

Hyper-V RC0 ve RC1 sürümlerini RTM’e yükseltmek için, 26.06.2008 tarihinde download’a verilen aşağıdaki package’ı indirip kurmamız gerek.

Hyper-V RTM:

http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?FamilyId=F3AB3D4B-63C8-4424-A738-BADED34D24ED&displaylang=en

RC0 ve RC1 üzerine kurulum için yapılması gerekenler:

1. Her upgrade işleminde olduğu gibi mutlaka yadek alın (Sanal OS’ler, Ayarları vs..)
2. Yukarıdaki linkten Windows6.0-KB950050-x64.msu pakedini indirin ve çalıştırın.
3. Restart işleminden sonra Hyper-V RTM ile çalışmaya başlayabilirsiniz.

Sistem açıldığında Hyper-v role’ünü ekleyerek devam ediyoruz. Bunun için:

Start> Server Manager konsolunu açıyoruz ve Roles altında Add Roles diyoruz.

Gelen ekranı Next ile geçiyoruz.

Roles penceresinde Hyper-V seçerek ilerliyoruz.

Introduction penceresinde Hyper-V ile ilgili bilgiler var, isterseniz göz atabilirsiniz. Next ile ilerliyoruz.

Sanal makinelerin kendi aralarında ve diğer fiziksel cihazlarla iletişim kurabilmeleri için, sanal bir network oluşturulur. Virtual Networks ekranında, bu sanal network’ün hangi fiziksel Ethernet kartı/kartları üzerinde oluşturulacağını belirliyoruz.

Ayarlarımızı check edip Install ile kurulumu başlatıyoruz.

Kurulum  ilerliyor.

Kurulum bitiyor.

Kurulumun tamamlanabilmesi için, sunucumuzu Restart yapıyoruz.

Sunucu açıldıktan sonra kurulum tamamlanıyor ve Succeeded mesajını görüyoruz.

Aşağıdaki şekilde Hyper-V Manager konsolunu açıyoruz.

Gelen lisans anlaşmasını kabul ediyoruz.

ve karşınızda Hyper-V.

Services altında 3 adet servisin çalışıyor olması gerekiyor. Kontrol edebilirsiniz.

• Hyper-V Image Management Service
• Hyper-V Networking Management Service
• Hyper-V Virtual Machine Managemen

Ayrıca, kurulumda oluşabilecek sorunlar ve Hyper-V ile ilgili loglar için,

Event Viewer> Custom Views> Server Roles> Microsoft Hyper-V altına bakabilirsiniz.

Ben farklı bir Hyper-V server’a bağlanıp devam ediyorum. Bir önceki bölümde W2K8 STD isimli bir sanal makine yaratmıştık. Şimdi kullandığım sunucu üzerinde ise W2K3 STD – 1 ve W2K3 STD – 2 isimli iki adet sanal makine var ve ikisine de işletim sistemi kurulmamış durumda. Yani durum bir önceki makale ile aynı. Bu iki makine üzerine Windows Server 2003 R2 kurulumu yapacağız.

Hemen bir bilgi vermek istiyorum: Sanal makine üzerine kurulum yapacağınız işletim sistemleri aşağıdakiler olmalı.

·         Windows XP SP3 ve üstü

·         Windows Vista SP1 ve üstü

·         Windows Server 2003 SP2 ve üstü

·         Windows Server 2008 ve üstü

Çünkü kurulumdan sonra sanal sistemlerin tam olarak yönetilebilmesi için yüklememiz gereken bir component var. (Hyper-V Guest Component) Bu component, yukarıdaki işletim sistemleri ve servis paketleri altındaki sistemlerde çalışmıyor.

Eğer yukarıdakilerden daha düşük bir sistem kurarsanız (ör: Windows server 2003 SP1), bu componenti yüklemek istediğinizde aşağıdaki hatayı alısınız.

Ve bu noktada Mouse hareketleriniz sanal sistem üzerinde düzgün olarak algılanmaz ve birtakım sürücüler/aygıtlar çalışmaz (ki en önemlisi network connection). Sadece klavye hareketleri algılanır. Bu nedenle bilgisini verdiğim servis paketlerini içeren işletim sistemlerini kullanın. W2K3 STD – 1 ‘i start yaparak başlayalım. Bunun için üzerine sağ tıklayıp START diyebileceğimiz gibi, sağ alt köşedeki START butonunu da kullanabiliriz.

Start komutunu verdikten sonra sanal makinenin başladığını görebilirsiniz.

Sanal makineye bağlanmak için, aşağıdaki ekrana (Yukarıdaki pencerede, alttaki kırmızı kutu içinde) çift tıklayabilir veya sanal makine ismine sağ tıklayıp Connect… diyebiliriz. Virtual Machine Connection ile sanal makineye bağlantı sağlanır.

Gördüğünüz gibi normal bir sistemden farkı yok. Sanal makine üzerinde herhangi bir işletim sistemi olmadığı içinin Boot hatası veriyor. İşletim sistemi yükleyerek devam ediyoruz. Bunun için öncelikle kurulum medyasını göstermemiz gerek.

Media menüsünde aşağıdaki yolu takip ediyoruz.

Bu işlemin anlamı şudur: Kurulum için D: sürücüsündeki medyayı kullan. Bu durumda D: sürücüsü fiziksel sunucunun CD/DVD sürücüsüdür.

Farklı bir yöntem olarak, aynı menüde Insert Disk diyerek, fiziksel sunucunu üzerinden erişilebilen herhangi bir alan (storage, local disk vs..) üzerinde duran ISO imaj dosyasını gösterebiliriz.

Kurulum dosyalarını gösterdikten sonra, aşağıdaki şekilde sanal makinemizi restart yapıyoruz.

Ve kurulum başlıyor …

Windows kurulum adımlarını anlatmıyorum ve kurulumun tamamlandığını var sayarak devam ediyorum. Bu noktada bir bilgi daha vermek istiyorum. Yukarıdaki Virtual Machine Connection penceresini kapattığınız zaman, kuruluma veya sanal makinenin çalışmasına herhangi bir etkisi olmaz.

Aşağıda görüldüğü gibi sanal sistem çalışmaya devam eder.

Aynı şekilde, sistemler çalışırken Hyper-V Manager konsolunu da kapatabilirsiniz. Yani sanal sistem asla durmaz. Hyper-V Manager konsolunu tekrar açıp, Virtual Machine Connection ile sanal makineye bağlanıp, çalışan sistemi yönetmeye devam edebilirsiniz.

Evet kurulumun tamamlandığını ve Windows Server 2003 üzerinde ilk kez oturum açtığımızı var sayarak devam ediyorum.

Fark ettiyseniz Mouse hareketleriniz sanal sistem tarafından algılanmıyor. Sadece klavye komutları çalışıyor. Bu noktada yapacağımız ilk işlem, Action menüsünden “Insert Integration Services Setup Disk” komutunu vermek ve Hyper-V Guest Component’in yüklenmesini sağlamak. (Kurulumunu yapacağınız OS, makalenin başında saydıklarımdan düşük ise, bu komutu çalıştırırken bahsettiğim hatayı alırsınız)

Kurulum otomatik olarak başlar ve devam eder.

Sanal aygıtlar ve sürücüler yüklenir.

Successfuly mesajından sonra kurulum bitiyor ve sistemi yeniden başlatmamız gerekiyor.

Sistemimiz açıldığında, sanal makinemiz mouse hareketlerini algılayabilir ve network ile iletişim kurulabilir hale gelmiştir.

Sanal OS üzerinde yapılacak diğer ayarlar size kalmış. Artık ona gerçek bir sistemmiş gibi davranabilirsiniz. Üzerinde istediğiniz servisleri çalıştırıp kullanabilirsiniz. Ben diğer sanal makine için de (W2K3 STD – 2) aynı işlemleri yapıyorum. Böylece Hyper-V sunucum üzerinde çalışan iki adet Windows Server 2003 sanal işletim sistemim oluyor.

Bir hatırlatma daha yapmak istiyorum. Bu Windows Server 2003 işletim sistemleri için herhangi bir lisans ücreti ödemiyorum çünkü kullandığım ürün Windows Server 2008 Enterprise Edition.

Hatırlarsanız bu sürüm ile 1 adet fiziksel 4 adet sanal işletim sistemini lisanslı olarak çalıştırabiliyorduk.

Şu an 1 adet fiziksel Windows Server 2008 Enterprise ve 2 adet sanal Windows server 2003 çalışıyor (downgrade hakkı ile) ve daha 2 adet sanal işletim sistemini yasal olarak kullanma şansım var.

Küçük bir hesap yaparsak.

Bir fiziksel Windows Server 2008 Enterprise üzerinde çalışacak 4 adet sanal işletim sisteminin de Windows Server 2008 Enterprise Edition olduğunu düşünelim.

Hyper-V olmasaydı, bu sistemleri 5 ayrı sunucu üzerine kuracaktık.

Bu durumda;

5 x 3.999$ = 19.995$ lisans maliyeti + 5 adet fiziksel sunucu maliyetimiz olacaktı.

Ama sadece 3.999$’a satın alacağımız Windows Server 2008 Enterprise üzerinde 1 fiziksel, 4 sanal olmak üzere toplam 5 adet işletim sistemi çalıştırarak; (5 Adet W2K8 Ent.) 19.995$ – (1 Adet W2K8 Ent.) 3.999$ = 15.996$ şeklinde kara geçebiliriz.

Fiziksel sunucu karını saymıyorum bile. 5 adet fiziksel sunucuya yapacağımız yatırım ile, 4 sanal sistemi çalıştıracak güçlü bir donanım aldığımızı varsayarsak, lisanslardan yaptığımız 15.996$ kar aynen cebimizde duruyor olacak.

Peki nasıl yüklenir bu Virtual Center Management Server?

İlk olarak yapmamız gereken son versiyonu Vmware in sitesinden indirmek.

http://www.vmware.com/download/vi/

linkinden gerekli olan dosyaları indirebilirsiniz. Eğer daha önce hesap oluşturmadıysanız indirmenize izin vermeyecektir. O durumda download dediğinizde çıkan ekranda “new user” seçeneğini seçip hesap oluşturabilirsiniz. Lisansı satın almış olmasanız bile 60 günlük bir deneme sürecine bu şekilde başlayabilirsiniz. İster ISO olarak, ister ZIP dosyası olarak indirebilirsiniz. Ben ZIP li dosyayı indirip kullanıyorum.

Not: Kuruluma başlamadan önce Bölgesel ve Dil Ayarlarının English(United States) e çekmenizi tavsiye ederim, aksi takdirde kurulum esnasında hata alabilirsiniz.

Aşağıda çok basit olan kurulum adımlarını görebilirsiniz:

Autorun.exe dosyası ile kuruluma  başlıyoruz.

Next butonuna basarak kuruluma başlıyoruz.

Kurulum hakkında basit bilgilerden sonra next ile ilerliyoruz.

Lisans sözleşmesini kabul etmek için I Accept  tıklayarak next ile ilerliyoruz.

Gerekli bilgileri verip next ile ilerliyoruz.

Bu ekranda ne yüklemek istediğiniz sorulur. Sadece Vmware Infrastructure Client (Hem ESX Server, hem de Virtual Center a bağlanıp yönetim yapabileceğiniz programcık)yüklemek için de bu kuruluma başlayabilirsiniz. Varsayılan olarak “Vmware Virtual Center Server” seçilidir fakat ben “Custom”ı seçiyorum ki içindeki diğer paketleri de görelim.

Vmware Infrastructure Client bilindiği gibi yönetim için kullanılacak olan tool.

Vmware Virtual Center zaten yüklemek istediğimiz asıl uygulama.

Vmware Update Manager ile ESX Server ların ve sanal makinelerin (Windows, RHEL) patch lerini geçmeye yarayan eklenti.

Vmware Converter ise eski adı P2V (Phisical to Virtual) olan var olan fiziksel sunucuların Vmware imajına çevrilmesine yarayan program. Bu program daha önceki versiyonlarda ayrıca kurulup kullanılıyordu, VC2.5 ile beraber aynı ekrana entegre olabiliyor.

Virtual Center veri tabanı için production ortamlarda SQL veya Oracle kullanılması tavsiye edilir.  Veri tabanı yüklendikten sonra ODBC à System DSN kısmından bağlantı yapılır. Küçük ortamlar veya test ortmları için kurulum dosyalarının içinde bulunan SQL Express kullanılabilir. Ben de SQL Express ile devam ediyorum.

Virtual Center ın lisansı bu ekranda giriliyor. Eğer daha satın almayı yapmadıysanız 60 gün süreli kullanım için “evaluate virtual center” demeniz yeterli.

Virtual Center yazılımımızın 60 gün trial olarak çalışacağına dair bir uyarı yazısı alıyoruz ok deyip devam ediyoruz.

Bu adımda Virtual Center Management Server kullanıcı adı ve şifre bilgilerini giriyoruz.

Vmware Update Manager ayarlarını da bu adımda giriyoruz. Onun için de bir veri tabanı gerekiyor, VC nin veri tabanı gibi bunda da SQL veya Oracle kullanılması tavsiye edilir, fakat ben SQL Express ile devam ediyorum.

Daha önce de bahsettiğimiz gibi P2V ürünü, yeni adıyla Vmware Converter artık Virtual Center a entegre olarak kullanılabiliyor. Vmware Conveter ayarlarını yapıyoruz.

Virtual center portarını görüyoruz ve değiştirmeden devam ediyoruz.

Yüklemek içim klasör seçimi…

Ve yüklemeyi başlatıyoruz…

İlk olarak .NET 2.0 yükleniyor…

Daha sonra SQL Server…

Sonra VI Client,

VC yüklemesi şimdi başlıyor…

License Server…

Virtual Center Server

Update Manager

Vmware Converter

Nihayet yükleme tamamdır.

Bu adımdan sonra VI Client açılarak VC nin IP si ile bağlanıp ilk ayarlar yapılır.

Ve zaten asıl yapılandırmalar Viclient ile bağlanıldığı zaman başlıyor.