Sanallaştırma deyince herkesin aklına 2 firma gelmektedir. Microsoft ve VMware. Şüphe yok ki microsoft sanallaştırma partisine biraz geç katıldı. Ancak son yıllarda sanallaştırma çözümlerine gereken önem verilmeye başlandı. VMware Workstation client bazlı olarak kullanılabilecek olan bir çözümdür. Microsoft’un aynı anda işletim sistemi kullanmamızı sağlayan yeni masaüstü sanallaştırma ürünü olan Virtual Pc 2007,bu pazarda lider olan VMware Workstation’ın yeni rakibi.Virtual Pc 2004’den sonra Şubat 2007’de hayatımıza katılan Virtual Pc 2007 eski sürümüne nazaran bir çok yeniliği de beraberinde getirmektedir.Kurulumları hemen hemen aynı olan bu 2 ürünün arasındaki farkları bir önceki makalemde anlatmıştım.VMware Server,ESX,GSX gibi ürünler ise server tabanlı VMware’in çözümleridir.Microsoft bu ürünlere karşılık olarak ise Virtual Server 2005 R2,System Center Virtual Machine Manager(SCVMM),Windows Server 2008 ile Hpyer-V gibi çözümleri sunmaktadır.Bende bu makalemde Virtual Server 2005 R2 SP1’i nasıl kurabileceğimizi anlatacağım.

Virtual Server 2005 diğer sanallaştırma, yani Virtual Pc 2004/2007’de olmuş olduğu gibi bedava sunulmaktadır. Virtual Server 2005 R2 SP1 hem 32 BİT hem de 64 BİT olarak çıkartılmıştır.

32 BİT versiyonunda desteklenen işletim sistemleri aynen aşağıdaki gibidir:

● Windows Server 2003

● Windows Server 2003 Service Pack

● Windows XP Professional Edition

● Windows XP Service Pack 2

Donanımsal Gereksinimler

●1 Ghz çalışan bir işlemci

●Intel Celeron,PIII,Pentium 4,Xeon işlemci veya AMD Opteron,Athlon,Athlon 64 sınıfında işlemci.

●Windows Server 2003 Standart,Enterprise,Datacenter veya sonrası işletim sistemleri

●Windows Xp Professional SP2

●256 MB Ram

●2 GB boş disk alanı

●SVGA (800*600) veya daha yüksek bir çözünürlüğe sahip bir monitör.

Aşağıdaki Link’den Virtual Server 2005 R2 SP1’i indirebilirsiniz.

http://www.microsoft.com/technet/virtualserver/software/default.mspx

Virtual Server 2005 R2 SP1 Kurulumu

1)Virtual Server web sayfası üzerinden yönetimi sağlanan bir ürün olduğundan dolayı ilk olarak IIS bileşenini kurarak işimize başlıyoruz.Control Panel’de Add/Remove Windows Component’e giriyoruz.

2)Buradan Application Server’ı seçip detail diyoruz. Ve IIS’i seçiyoruz.

3)Ok Diyerek devam edip kurulumu başlatıyoruz. Kısa bir süre sonra tamamlanıyor.

4)Şimdi gelelim Virtual Server kurulumuna. İlk olarak indirmiş olduğumuz setup’ı çalıştırıyoruz. Buradan Install diyerek kurulumu başlatıyoruz

6)Lisans anlaşmasını kabul ediyoruz.

7)Görüldüğü üzere Product Key yazılı olarak gelmektedir.

8)Kurulum seçeneklerine karar verebileceğimiz bu bölümde ise Custom deyip devam ediyorum ki kurulan bileşenleri görelim.

9)Aşağıdaki bileşenlerin tamamı yüklenmektedır. İstediğinizi çıkartıp ekleyebilirsiniz.

10)Virtual Server web arayuzunden yönetimi sağlanabilen bir konsol olduğundan dolayı IIS yüklemiştik. Bu bölümde ise, bu yönetim sayfasına erişim sağlamak için kullanacağımız portu belirliyoruz. Default olarak 80 port’u kullanılmaktadır.

11)Virtual Server Windows Firewall’da Exceptions tabına ekleniyor.Herhangi bir firewall sıkıntısı ile karşılaşmamak için enable seçili olarak devam edebilirsiniz.

12) Ve Install diyerek kurulumu başlatabiliriz.

13)Kısa bir süre içerisinde kurulum tamamlanıyor.

14)Bu aşamalardan sonra ister Start menüsünden, isterseniz yönetimsel web sayfasından Virtual Server’ı açıp Create diyerek istemiş olduğumuz yeni server rollerini kurmaya başlıyabiliriz.

Microsoft Vista dan bir önceki sürüm olan XP yi ilk olarak “Home edition” ve “Professional Edition” olarak piyasa sürmüş ancak zamanın teknolojik yenilikleri ile birlikte yenilemeler yapmıştır ( Media Center edition ve Tabet PC Edition ) . Bu tecrübesinden yola çıkarak Microsoft vista da ürün henüz hazır olmadan önce ürünün farklı versiyonlarının lansmanını yapmıştır, bu sayede herkese hitap etmek istemektedir. Vista aşağıdaki sürümleri ile satışa sunulacaktır

· Windows Vista Business

· Windows Vista Enterprise

· Windows Vista Home Premium

· Windows Vista Ultimate

· Windows Vista Home Basic

Şimdi vista ürününü satın almadan önce hangi sürümünü kullanacağınıza karar vermeniz gerekmektedir. Bunun için bu sürümlerin detaylarını bilmekte fayda var.

Windows Vista Business

Windows Vista Business işletim sistemi, firma çapınız ne olursa olsun rahatlıkla kullanabileceğiniz bir üründür. Büyük işletmelerdeki en önemli sorun hızlı ilerlemedir; yeni yazılımlar ve yeni projeler her seferinde it birimindeki yöneticileri “donanım ve işletim sistemi “ konusunda düşünmeye itmektedir, oysaki Windows Vista Business işletim sistemi önemli altyapı geliştirmeleri sağladığı için biz sistemcilerin bu projeleri rahatlıkla yapmasına olanak sağlamaktadır. Küçük işletmelerde ise IT departmanları sınırlı bütçeler ile çalıştığı için zaman ve para çok önemlidir. Stabil bir şekilde çalışan Windows Vista Business işletim sistemi, it elemanlarına daha fazla zaman kazındırmakla kalmayıp daha güvenli bir çalışma ortamı sağlamaktadır. Şirket çalışanlarınızın konumu da işletim sisteminin bu sürümünde düşünülmüştür, yani şirket olarak toplu bir lisanslamada mobil kullanıcılar için ayrı bir lisans almaya gerek yoktur, çünkü Windows Vista Business işletim sistemi gerek ofisinizde gerekse şirket dışında iken sizi şirketinize ve internete bağlayacak araçlara sahiptir. Ayrıca sürekli raporlama yapan şirket çalışanları içinde geliştirilen arama özeliliği işlerinizi hızlandıracaktır. Eski işletim sistemi olan Windows XP ye göre yönetimi daha kolay ve daha güvenli bir işletim sistemidir.

Güvenlik küçük işletmelerde ciddi bir sorundur, bütçelerin kısıtlı olmasından dolayı yüksek maliyetli güvenlik yazılımları almak mümkün olmamaktadır, bu nedenle Windows Vista Business işletim sistemi istemci tarafında güvenliği sağlayarak it departmanına bu konuda yardımcı olmaktadır.

Daha büyük işletmelerde ise, istemci sayısı ile beraber bakım ve yenileme işlemleri bir hayli zaman almaktadır, bu nedenle Windows Vista Business, işletim sisteminin yüklenmesini ( dağıtımı ) ve yönetimini geliştirmek için yeniden tasarlanmıştır. Örneğin, XP ve kurulumunda temel iki kurulum bulunmakta idi, grafik ara yüzlü ve grafik ara yüzsüz. İlk olarak mavi ekranda grafik ara yüzü olmadan başlayan kurulum sonradan grafik ara yüzüne dönmekte idi, Windows Vista işletim sisteminde ise varsayılan olarak görüntü tabanlı yükleme kullanılmaktadır. Bu yenilik sayesinde şirket bünyesindeki bilgisayarların kurulum ( dağıtım ) ve var olan makinelerin güncelleme işlemini daha kolay bir şekilde yönetebiliriz.

Windows Vista Business tüm çalışanlarınıza rahat bir çalışma ortamı sağlamak için tasarlanmış Windows Aero™ adlı yeni bir kullanıcı arabirimi içerir. Bu yeni arabirim sayesinde açık uygulamalarınız arasında geçişi üç boyutlu olarak yapabilmekteyiz.

Yine şirket ortamlarında en çok başvurulan servis arama servisidir, genellikle arana dosyanın bulunma süresi bilgisayarınızdaki dosya sayısı ile paralel olarak artmaktadır. Bu nedenle yeni arama özellikleri eklenmiştir.

Kuruluşunuzun çapı ne olursa olsun, Windows Vista Business; merkezi yönetim, arttırılmış güvenlik, kolay yükleme ile kolay güncelleştirme ve mobil desteği sayesinde çözümler sunmaktadır.

Windows Vista Enterprise

Windows Vista Enterprise , Windows Vista Business sürümünde bulunan özelliklerin tamamını içermektedir, bunun yanında gelişmiş veri koruma desteği, yeni araçlar sunmaktadır.

Windows Vista Enterprise, veri koruma konusunda donanım bazlı yeni bir çözüm sunmaktadır, bu çözümün ismi Windows BitLocker™ dır. Bu bir sürücü şifrelemesi teknolojisidir. Windows BitLocker, önemli verilerinizin korunmasına yardımcı olur. Tüm sabit diskin şifrelenmesini sağlar.

Windows Vista Enterprise büyük şirket yapılarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır ve genellikle büyük global firmaların yapısında da sadece Microsoft ürünleri bulunmamaktadır, unix ve linux karşılaşabilineceğimiz örneklerden iki tanesidir. Microsoft özellikle UNIX işletim sistemi ile uygulama bazlı uyumlu çalışmak üzere tasarlanmıştır. Bunun dışında diğer işletim sistemlerinde olduğu gibi Vista da eski versiyonlar için üretilen programları desteklemektedir ( ne yazık ki gerçek hayatta bu kadar başarılı değil, pek çok programda sorun yaşamak içten bile değil ) . Yine geri dönük uyumluluk alanında bir gelişme olarak elinizdeki bir erp, mrp veya kullandığınız bir programı vistaya direk geçirememeniz halinde bunun virtual pc ile vista üzerinde çalıştırılmasına da imkân verilmektedir. Eğer kullanmış olduğunuz bu program Windows tabanlı değil de UNIX tabanlı ise bu programın değiştirilmeden çalışmasını sağlayan “ Subsystem for UNIX-based Applications (SUA)” özelliğini içerir.

Yine büyük çaplı şirketlerin çok uluslu olmasından dolayı vistada çoklu dil desteği vardır. Ancak XP den farklı olarak; başlat menüsünde, uyarı pencerelerinde, yardım menüsünde ve yerleşik araçlarında tüm dilleri kullanabilmektedir.

Windows Vista Enterprise, büyük çaplı global firmaların ve entegra bilgi işlem altyapılarının gereksinimlerini karşılayacak biçimde tasarlanmıştır.

Windows Vista Home Premium

Windows Vista Home Premium, hem iş versiyonundaki güvenliği hem de ev versiyonundaki konforu isteyenler için üretilmiş bir versiyondur. İş versiyonundaki kadar güvenli olmasının yanında evdeki kullanımlar için ( laptop, tablet pc ) de pek çok araç sunmaktadır. Vistanın sahip olduğu yeni ara birim sayesinde kullanıcılar için bilgisayar kullanımı çok daha keyifli bir hal almıştır.

Yine evinizdeki makinenizde arşivlediğini albümlerin, videoların kolay bulunması için yeni arama servislerini destekler. Farklı donanımlarda kullanıma açık olan işletim sistemi tablet pc nizde klavye yerine kalem kullanımına olanak sağlamaktadır.

Ayrıca ev sürümü olduğundan dolayı eğlenceye de çok önem verilmiştir. Resim, video, TV, film, müzik ve oyunları görüntüleme, paylaşma, saklama gibi temel özelliklere sahiptir. Yine sahip olduğu araçlar sayesinde kendi dvd nizi oluşturmanıza imkân tanır ve her şeyden önemlisi bunların hepsini birden bulabileceğiniz Media Center özelliklerini de içermektedir.

Windows Vista Ultimate

Windows Vista Ultimate en kapsamlı Windows Vista sürümüdür. Yani iş için üretilmiş bir işletim sisteminin sahip olduğu tüm güvenlik özelliklerine ve altyapı desteğine, taşınabilir bir bilgisayar için üretilmiş bir işletim sisteminin sahip olduğu tüm yönetim özelliklerine ve esnekliğine, kişisel kullanım için üretilmiş bir işletim sisteminin sahip olduğu tüm dijital eğlence özelliklerini bir araya getiren ilk işletim sistemidir. Yani evde iken çalışıp aynı zamanda eğlenmek isteyen herkesin tercihidir. Şirkete bağlanır ve gerekli çalışmaları yapar, evimde film izler ve seyahatte iken de yine tüm mobility fonksiyonlarına sahip olabilirim.

Windows Vista Home Basic

Windows Vista Home Basic, temel bir bilgisayar kullanımı için gereken bütün servislere sahiptir. Home Basic sürümü ne kadar giriş seviyesi bir sürüm olarak gözükse de aslında diğer vista sürümlerinde olduğu gibi iyi bir güvenlik sağlamaktadır. Gerek internet ortamında olsun gerek yerel bir ağda sizin güvenliğinizi arttıracak pek çok araca sahiptir. İnternet, resim, video, e-posta, içerik danışmanı, oyunlar, anlık mesajlaşma programları gibi temel bütün fonksiyonları yerine getirmektedir.

Bunun yanında en önemli özelliği kullanımı kolay bir işletim sistemidir, bu sayede aileniz ile birlikte rahatlıkla çalışabileceğiniz bir ortam sağlamış oluyor.

Windows Vista Home Basic, en temel bilgisayar ihtiyaçlarını karşılamakta ve diğer sürümlerin temelini oluşturmaktadır.

Windows Vista sürümler hakkında gerekli detayı aldıktan sonra, artık bu ürünün satın alma kısmına geçmemiz germemektedir. Sürüme karar vermiş olabiliriz ancak alacağımız bu yeni işletim sisteminin gereksinimleri nelerdir? Elimizdeki donanım vista ile uyumlu mu? Bu soruların cevabını bilmemiz gerekmektedir.

Öncelikle vista uyumlu donanım kavramını açalım. Alacağınız pek çok laptop, anakara veya masa üstü bilgisayarda vista uyumu konusunda bilgi veren bir etiket (Windows Vista Uyumlu Bilgisayar logosu ) bulunaktadır, bu satın aldığınız ürün ile vista işletim sistemini kullanabileceğiniz manasına gelmektedir. Ancak bu logo vista ile sunulan temel özellikleri içermektedir. Örneğin onboard bir ekran kartı ilede vista çalıştırabilirken “Aero” özelliği için en az fx5200 gibi kartlar gerekmektedir. Peki, yeni bir ürün almıyorsanız veya alacağınız ürün toplama bir ürün ise vista uyum sorununu nasıl aşacaksınız. Bunun için öncelikle vista işletim sisteminin sistem gereksinimlerini bilmemiz gerekmektedir.

Windows Vista Uyumlu Bilgisayar en az şu özelliklere sahiptir:

Modern bir işlemci (en az 800MHz1 ).

512 MB sistem belleği.

DirectX 9 uyumlu bir grafik işlemci.

Windows Vista Premium Sürümüne Hazır Bilgisayar en az şu özelliklere sahiptir:

1 GHz 32 bit (x86) veya 64 bit (x64) işlemci1.

1 GB sistem belleği.

WDDM sürücülü ve 128 MB grafik belleği (en az) ile DirectX 9 grafik desteği2, Pixel Shader 2.0 ve piksel başına 32 bit.

40 GB sabit disk kapasitesi ve 15 GB boş alan.

DVD-ROM Sürücü3.

Ses çıkışı özelliği.

Internet’e erişim özelliği.

Bu özelliklere sahip bir bilgisayarınız var ise eğer vista kurmanız mümkündür. Gerçek hayattan deneyimlerimi aktarmam gerekir ise, 512mb lık bir sisteme kurduğunuzda sistem ram miktarının %75 ini vista tüketmektedir, ancak process lerde ise bunları görememektesiniz, bu nedenle 512 ram çalışması için yeterli olsada sizin vista üzerinde çalışmanız için yeterli değildir. 1 gb ram li makinede ise sistem açılır açılmaz ram oranı standart %45 ten aşağıya inmiyor yani ram in 500 mb ı sürekli vista tarafından kullanılmaktadır, 2 gb ram li makinede ise rahatlıkla vista ve ben çalışabiliyorum J ( not: bu veriler kendi tecrübelerim olup 3 ayrı makinede ve farklı yazılımlar ile denemiştir o nedenle vista üzerinde kuracağınız veya çalıştıracağınız uygulamalarda bunlar değişiklik gösterebilir )

Peki, yeni bir bilgisayar satın alacaksınız ancak makalenin düzenlendiği şu tarih itibari ile vista henüz piyasada değil, XP lisanlımı almak lazım? Hayır, eğer aldığınız pc bir donanım üreticisi tarafından sağlanıyorsa ( toplama değilse ) şimdiden siz Vista yükleme lisansı edinebilir ve vista çıkınca sahip olduğunuz xp makineyi vistaya yükseltebilirsiniz. Bunun için donanım üreticiniz ile görüşmeniz gerekmektedir.

Sürümleri gördük, sistem gereksinimlerini de, ancak siz hala evinizdeki makinenin vista ile olan uyumunu merak ediyor ancak bunun için bir maliyet ödemek istemiyorsanız ücretsiz olarak edineceğiniz bir RC sürümünü ile makinenize vistayı yükleyin performansına bakın ve karar vermeniz halinde ürünü satın alabilirsiniz.

Bu bilgiler ışığında eğer vista kurmaya karar verdi iseniz karşınıza birkaç soru çıkmaktadır. Elinizde var olan XP yi silip yeni bir vistamı kuracaksınız yoksa bu xp üzerine kurulum mu yapacaksınız. Bu kararı da vermeden önce aşağıdaki tabloyu inceleyerek alacağınız hangi vista sürümünün update e açık olduğunu görelim.

Eğer Administrators grubuna üye bir kullanıcıysak ve bir konsolu açmak için Admin ayrıcalıkları gerekiyorsa Windows bu sefer bize şifre sormuyor fakat bir karşımıza aşağıdaki gibi  uyarı penceresi çıkartıp “continue” butonuna tıklamamızı istiyor.

Bir süre sonra sinir bozucu hale gelen bu durumdan kurtulmak için genelde pek çoğumuz Control Panel’den User Accounts kısmına gelip, “Turn User Account Control Off” yaparak kökten çözüm yaparlar ve User Account Control’u kapatırlar. Bu durumda malware’lere karşı koruma kalkanlarından birini indirmiş olurlar. Peki yukardaki uyarı görmeden User Account Control’u kullanmanın yolu nedir? Ben size ilgili ayarı Local Security Policy üzerinden göstereceğim. Siz bunu dilerseniz domain ortamında group policy’den  de yapabilirsiniz. Run satırına “secpol.msc” yazıp Local Security Policies’e geliyoruz. Local Policies altından Security Options’a geliyoruz ve sağ bölümden en alta iniyoruz. Burda “User Account Control: Behaviour of the elevation prompt for administration in Admin Approval Mode” policy’sini buluyoruz.

Default’ta “Prompt for Consent” olan ayarı “Elevate without prompting” yapıp işlemi tamamlıyoruz.

Böylece User Account Control’u uyarılarını görmeden kullanabiliriz.

Her yeni işletim sistemi kurduğumuzda veya bilgisayarımızı değiştirdiğimizde eski dosyalarımızı geri yüklemek için mutlaka belirli bir zaman harcamak zorunda kalırız.Daha doğrusu eski işletim sistemizde bulunan datalarımız bizim için önemlidir.Bu konuda da herkesin kendisine göre kullandığı belli başlı çözümler vardır.Örneğin yedek alırsınız,yeni işletim sisteminizi kurar veya upgrade yapıp aldığınız yedeği geri yüklersiniz.İşte burada dikkat edilmesi gereken nokta eksiksiz bir şekilde yedek almaktır.Aynen bu kötü senaryoda olduğu gibi eğer bazı dosyalarımı yedek almayı unutursak,yedekten geri dönerkende problemler yaşayabiliriz.Veya en önemli dökümanınızı kaybedebilirsiniz.

Microsoft bu tür kazaların önüne geçebilmek için Windows Vista ile birlikte Easy Transfer Wizard’ı bizlere sunmuştur.Bu araç ile,Windows işletim sistemi çalışan her iki sistem arasında kullanıcı hesaplarınızı,tüm dosya ve klasörlerinizi,e-mail mesajlarınızı,kontaklarınızı,fotoğraf,müzik ve videolarınızı taşıyabilirsiniz.Ek olarak önemli olan diğer iki seçenek ise Windows ve Internet ayarlarınızı yeni sisteminize koaly ve sorunsuz bir şekilde taşıyabilirsiniz.Ancak burada özellikle bir konuyu belirtmekte faydar.Easy Transfer Wizard aracı ile program transfer edemezsiniz.

Windows Easy Transfer Wizard ile iki işletim sistemi arasında aşağıdaki yöntemleri kullanarak dosya ve ayarlarımızı taşıyabiliriz.

●Easy Transfer kablosu kullanarak yani USB ile kaynak ve hedef bilgisayar arasında taşıma işlemini gerçekleştirebiliriz.

●Transfer yapılacak olan dosyalar network bağlantısı aracılığıyla taşınabilir.

●CD,DVD veya Flashbellek kullanarak dosya ve ayar transferini gerçekleştirebiliriz.

Vista ile birlikte gelen Easy Transfer Wizard aracı bir çoğumuza tanıdık gelebilir.Aslında böyle bir aracın temelleri Xp işletim sisteminde atılmıştı.File and Settings Transfer Wizard.Vista tarafında hem isim değişikliğine uğradığı gibi hemde güncelleştirilmiş.Aynı amaca hizmet eden bu iki işletim sistemi üzerindeki en büyük fark,özellikle vista’nın bu konudaki farkı,bütün kullanıcılarımızın dosya,klasör ve ayarlarını aynı anda transfer edebilmemize izin vermesidir.

WINDOWS EASY TRANSFER NASIL KULLANILIR?

1)Start menüsünden sırasıyla All Programs, Accessories, System Tools Windows Easy Transfer’e açıyoruz.Welcome Ekranında Next’e tıklayıp devam ediyoruz.

2)Bu aşamada ilk defa mı transfer işlemine yapıcağımızdan dolayı ilk seçeneği seçip devam ediyoruz.

3)Ayarları almak istediğimiz bilgisayarda olduğumuz için This is my old computer’ı seçiyoruz.

4)Kaynak ile hedef bilgisayar arasında dosya transferinin nasıl gerçekleşeceği ile alakalı seçimimizi yapıyoruz.(Ben 3. seçeneği seçerek devam ediyorum.)

5) Dosya ayarlarımızı nereden saklamamız gerektiğine dair seçimimizi yapıyoruz.Ben 3. seçeneği seçip devam ediyorum.

6)Hard disk üzerinde dosyaların kaydedileceği yerimizi belirliyoruz.Aynı zamanda güvenlik gereği şifre de tanımlıyabiliriz.

7)Bu bölümde hangi dosya ve ayarlların transfer karar veriyoruz.Seçeneklerden de gördüğünüz gibi bütün kullanıcıların dosya ve ayarlarını,yanlızca kendi hesabınıza ait dosya ve ayarları,Gelişmiş diyerek de istediğiniz dosya,klasör ve windows ayarlarını belirliyebilmekteyiz.

8)Transfer başlamadan önce check yapılıyor.

9)Evet transfer edilecek olan bütün dosyalar aynen aşağıdaki gibidir.Aynı zaman da boyut bilgisini de görebiliyoruz.Burada customize diyerek transfer yapılacak olan dosya,klasör ve windows ayarlarımızı düzenliyebiliyoruz.

10)Ve transfer başladı.

11)Transfer işlemi bitmiştir.Dosya,klasör ve ayarlarımızı alacağımız makina ile işlerimiz bu kadar.Bundan sonraki işlemler artık ayarların yükleneceği bilgisayarda gerçekleşecektir.

12)Yukarıda belirttiğimiz(6. Adım) yere gerekli kaydetme işlemi yapılmıştır.

Aygıtları bilgisayarımıza kurabilmek için sürücü paketlerini (Driver Package) yönetici hakları ile Sürücü saklayıcısına (Driver Store) kopyalamamız gerekmektedir. Bu sayede standart kullanıcılarımızın ancak bizim izin verdiğimiz imzalı sürücü paketlerini kurmalarını sağlarız. Bu kavramları açıklamamız gerekirse;

●Driver Package (Sürücü Paketleri): Bir sürücüyü oluşturan dosya grubudur. Tanımlayıcıların bulunduğu. inf dosyası ve aygıt sürücünün dijital imzasının bulunduğu. cat dosyası burada bulunmaktadır.

●Driver Store (Sürücü Saklayıcı): Vista sürücülerinin saklandığı yerdir. Bir OEM ya da IT yöneticisi tarafından sürücü paketleri doldurulur. Lokalde “systemroot\system32\DriverStore” bulunmaktadır. Aygıt kurulumu sırasında driver Store’da uygun bir sürücü bulunamaması sonucu Windows Error Reporting (WEP) tanınmayan cihaz rapor edilir. Bu da OEM ile Microsoft’un bir arada çalışmasını sağlar.

●Driver Signing (Sürücü İmzalama): Microsoft bir sürücünün Windows Vista ile uyumlu çalışabileceğini göstermek için Digital İmzalar kullanır. Kurulum sırasında Vista sürücünün dijital imzasını kontrol eder ancak bulamazsa kullanıcıyı uyarır. Domain Yöneticileri Group Policy aracılığıyla imzasız sürücülerin kurulmasını engelleyebilir. SigVerif aracı ile de bilgisayardaki imzasız sürücüler kontrol edilebilir. Bu konuya ilerleyen bölümlerde daha detaylı olarak değineceğiz.

Aygıt Sürücülerinin Kapatılma İşlemi

Problem çözme işleminde aygıt sürücüsünü kapatmak gerekebileceğinden dolayı bu işlemi Gerçekleştirecek araçları bilmek gerekir. Aşağıdaki araçları kullanarak aygıt sürücüleri kapatılabilir.

●Device Manager ile Aygıt sürücüsünü kapatmak: Bu konsol ile grafiksel bir kullanıcı ara yüzü sayesinde aygıt sürücümüzü kapatabiliriz. Bunu hedef aygıt sürücüsü üzerine sağ tıklayarak Disable’ı seçerek gerçekleştirebiliriz. Aygıt sürücüsünün kapatılmasının, kaldırılmasından (Uninstall) farkı sürücünün, kaldırılma durumundaki gibi çalıştırılamamasına rağmen, hala bilgisayarımızda bulunmasıdır.

●Komut satırından Aygıt sürücüsünü kapatmak: Devcon isimli araç ile komut satırından aygıt sürücülerini kapatmak mümkündür. Bunun için komut satırına devcon disable sürücüsü kapatılacak olan aygıtın hardware ID’sinin yazılması gerekmektedir. Devcon hakkında daha detaylı bilgi edinmek için KB311272 numaralı makale okunabilir. Devcon, Windows Vista CD’si ya da http://support.microsoft.com/kb/311272 adresinden indirilebilir.

●Uzaktan Aygıt sürücüsünü kapatmak: Gerekli haklara sahip olan kişiler Remote Desktop ile uzaktaki bilgisayarlara bağlanıp Device Manager ya da Devcon’u kullanarak aygıt sürücülerini kapatabilir.

●Güvenli Mod’u kullanarak Aygıt sürücülerini kapatmak: Bilgisayar Güvenli Mod’da başlatıldığında VGA, HDD, CD/DVD, vs… gibi az sayıda Aygıt sürücüleri ile başlatılır. Güvenli Mod bir aygıt sürücüsü hatasının İşletim sisteminin açılmasına engel olması durumda kullanılabilir. Bu şekilde bilgisayarı normal mod’da başlatmadan problemin çözümü yapılabilir.

İmzasız Sürücülerin Kaldırılması

Bölümün önceki konularında Şirket networkündeki bilgisayarlara imzasız sürücü kurulumunun Group Policy aracılığıyla yasaklanabileceğinden bahsetmiştik. Buradaki sürücü imzası donanım üreticisi tarafından sağlandığı gibi, bir Software Publishing Certificate aracılığıyla organizasyonun kendisi tarafından test edip güvendiği sürücülere de verilebilmektedir. Bilgisayarımızdaki imzasız aygıt sürücülerinin tanımlanıp kaldırılması problem çözmek açısından önemli bir adım teşkil etmektedir.

Signature Verification Tool (İmza Doğrulama Aracı): Sigverif aracı sayesinde daha önce de belirttiğimiz gibi Windows Vista Bilgisayarlarımızdaki imzasız aygıt sürücüleri görülebilir. Sigverif yaptığı taramanın sonuçlarını bir Log dosyasına yazmaktadır.

●Komut satırından Sigverif çalıştırılıp İmzasız sürücüleri bulmak için tarama yapılır ve sonuçlar bir Log dosyasına yazılır.

●İmzasız sürücüleri saklamak için geçici bir klasör oluşturulur.

●%systemroot\system32\Drivers% altındaki imzasız sürücüler bu oluşturulmuş olan geçici dosyaya taşınır.

●İlgili aygıtlar kapatılır ya da kaldırılır.

●Bilgisayar yeniden başlatılır.

Bu işlemler sonucunda donanım problemi çözülmüş ise, hatanın imzasız sürücüden kaynaklandığı anlaşılır. Aygıt için donanım üreticisinde imzalı bir sürücü ya da Windows Vista Capable Logo’su taşıyan yeni bir aygıt alınabilir.

Aygıt Sürücülerini Extract etmek

Windows Vista pnputil.exe aracı sayesinde aygıt sürücüleri el ile Extract edilebilir. Bu şekilde sürücü paketleri eklenebilir, kaldırabilir ya da problemli olanları listelenebilir. Vista sürücü saklayıcısına Pnputil.exe kullanarak bir sürücü paketini şu adımlar ile ekleyebiliriz:

●Dijital imzalı bir sürücü paketi elde etmek.

●Yönetici olarak Logon olup komut satırını açmak.

●Pnputil.exe –a PackageName (Sürücü ismi) komutunu çalıştırmak.

●Windows Vista’nın sürücünün Dijital İmzasını kontrol etmesi ve Sürücüyü Sürücü Saklayıcısına kopyalaması adımlarından oluşur.

Pnputil ile kullanılabilecek diğer parametreler:

-d: Silme (delete)

-e: Bütün 3.Party paketleri görüntüleme

-i:  Kurmak (Install)

-f:  Tetiklemek (Forced)

Eski Versiyon Aygıt Sürücüleri İçin Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Windows’un daha önceki versiyonları için geliştirilmiş olan aygıt sürücüleri, Windows Vista ile her zaman düzgün çalışmayabilirler. Uyumluluk ve test aşamalarında aşağıda belirtilmiş olan sorunlar çıkabilmektedir.

Compatibility (Uyumluluk): Uyumluluk problemleri farklı aşamalarda karşımıza çıkabilir. Örneğin sürücü daha önceki Windows versiyonlarındaki gibi kurulamayabilir, yüklenmeyebilir, Çünkü Vista’nın 64 bit’lik sürümleri imzasız sürücüleri yüklemez. Run Time hatası olarak ise 64 bit’lik Windows Vista sürümlerinde bir hata kontrolü (Bug Check) ya da aygıt sürücüsü ara yüzü için bir hata kodu oluşturulması söz konusu olabilir. İşlevsellik olarak da maksimum performans ve verim alınamayabilir. Windows Hardware Developer Central Web sayfası aracılığıyla güncel sürücüler hakkında bilgi sahibi olabiliriz.

Testing (Test): Windows Vista için geliştirilmemiş olan bütün sürücülerin kurulmadan önce test edilmeleri önemlidir, ancak bu sürücüler. inf dosyalarındaki hatalar ya da ACL (Acces Control List) kısıtlamaları yüzünden başarısızlık ile sonuçlanabilirler.

Donanımlardaki problemler iki ana sebepten dolayı meydana gelmektedir. Bunlardan birincisi aygıtımızda ki uyumsuzluk, bozulma, vb… şekilde sınıflandırılabilecek olan hatalar’dır. İkincisi ise aygıt sürücümüzde ki genellikle versiyon farklılıklarından kaynaklanan hatalardır. Problem çözmek için ise öncelikle problemimizin hangi sebepten kaynaklandığını tespit etmek gerekmektedir.

Fiziksel Donanım kaynaklı hatalar

Bilindiği üzere bilgisayarımız Anakart, İşlemci, Bellek, Disk, vb… gibi bir çok donanım parçasının toplanmasıyla meydana gelmektedir. Ancak bu donanım aygıtlarından yalnızca bir tanesi ya da bir kaç tanesinin kombinasyonlarında ki hatalar bilgisayarımızın performansını düşürebilir hatta çalışmasını dahi engelleyebilir.

Bu hataların oluşma risklerini azaltmak için donanım bileşenlerimizin, bu parçaların üreticilerinin tavsiye etmiş olduğu çevresel şartlarda tutulması gerekmektedir. Örnek olarak donanımımızı oldukça tozlu ya da yüksek sıcaklıklı alanlarda (bu şartlarda çalıştırılmak üzere geliştirilmiş olmadığı sürece) bulundurmaktan kaçınılmalıdır.

Aygıt Sürücüsü kaynaklı hatalar

Aygıt sürücüsü kaynaklı hataların temelinde 3 sebep bulunmaktadır.

●InCompatibility (Uyumsuzluk):Windows Vista ile, daha önceki Microsoft Windows İşletim sistemi versiyonları için geliştirilmiş olan sürücüler arasında uyumsuzluk problemleri çıkabilir. Bu problemi giderebilmek için ilgili aygıt sürücüsü’nün Windows Vista versiyonunun olup olmadığı araştırılmalı, bulunduğu takdirde bu versiyonu kullanmalıyız.

●Driver Bugs (Sürücü hataları):Her ne kadar donanım üreticileri sürücülerinin hatasız olması için gerekli önlemleri almaya çalışsa da yazılımlarda sıkça rastlanabilecek hatalardan (bugs) dolayı sürücülerde zaman zaman problemler meydana gelmektedir. Dolayısıyla sürücü üreticimizden en güncel versiyonu, daha önceki versiyonlardaki hataların düzeltilmiş olmasından dolayı, temin etmeliyiz. Bunun yanı sıra kullandığımız aygıt sürücümüzün de Microsoft tarafından Digital olarak imzalanması gerekmektedir.

●32 bit/64 bit problemleri: Windows Vista’nın 32 bit ve 64 bit olmak üzere iki sürümü bulunmaktadır. Ancak 32 bit için geliştirilmiş olan sürücüler, 64 bit sürümlerde çalışmamaktadır (Tam terside geçerlidir).  Dolayısıyla donanım üreticimizden uygun aygıt sürücüsünü temin etmeliyiz.

Donanımımız ile ilgili bilgi almak için kullanabileceğimiz araçlar

Donanım problemlerini oluşturan ya da oluşturma potansiyeli yüksek olan aygıtların belirlenmesi için, donanım bileşenlerimiz hakkında bilgi almak önemlidir. Bunun için aşağıdaki araçları kullanabiliriz.

●Event Viewer (Olay Görüntüleyicisi):Problem çözümü için başlangıç noktasıdır. Sistem ve uygulama loglarındaki aygıt veya aygıt sürücüsü ile ilgili olan bilgi, uyarı ve hatalar gözden geçirilmelidir.

●Sytem Information (Sistem Bilgisi):Aygıtların kullanmış olduğu kaynaklar (IRQ, Memory Adress Range, vb..) ile ilgili ve çakışma problemleri hakkında bilgi vermektedir. Bu konsola Run satırına msinfo32 yazılarak erişilebilir.

●Device Manager (Aygıt Yöneticisi):Bilgisayarımızdaki Donanım aygıtları ve sürücüleri hakkında bilgi veren bir konsoldur.

●Reliability and Performance Monitor (Güvenilirlilik ve Performans İzleyicisi): Güvenilirlilik ve performans olmak üzere 2 monitörden oluşmaktadır. Bunlardan Güvenilirlilik monitörü zaman içinde gerçekleşmiş olan donanım hatalarını göstererek belirlemiş olduğu bir trendle gelecekteki olası hatalar ve buna paralel olarak değiştirilmesi gereken aygıtlar hakkında bilgi verir. Performans izleyicisi ise bilgisayarımızdaki kurulu donanım aygıtlarının performansı hakkında bilgi verir.

●Memory Diagnostics (Bellek İncelenmesi):Bu özellik uzun vadeli olarak sistem performansını geliştirme amacıyla gelmiştir. RAM ile ilgili hatalar hakkında bilgi vererek problemin çözülmesi için kullanıcıyı uyarır. Bilgisayarımızın hafızasını açılış sırasında kontrol edebilmek için kullanılabilir. Bu konsolu kullanabilmek için Yönetici haklarına sahip olunması gerekir.

●Windows Error Reporting (Hata bildirim Raporu):Herhangi bir donanım hatası hakkında bilgi toplayıp, bu bilgiyi Microsoft’a gönderir. Aynı zamanda neden bir aygıt veya sürücüsünün problem çıkardığı hakkında da detaylı bir biçimde bilgi görüntüleyebilir.

●Remote Desktop (Uzak Bağlantı):Yöneticiler tarafından uzak bilgisayardaki donanım hakkında bilgi sahibi olabilmek için kullanılabilir.

Donanım Kaynaklı problemlerin Çözümü için tavsiye edilen adımlar;

Genellikle yeni bir aygıt kurulduğunda ya da bir aygıt sürücüsü güncellendiğinde ortaya çıkan donanım kaynaklı problemler için aşağıdaki gibi bir çözüm planı hazırlayabiliriz:

Bilgisayarımızda Windows Vista Capable Logosu’nun olması ve donanım bileşenlerinin Windows Marketplace Tested Products List altında olması gerekmektedir.

Eğer bilgisayarımıza herhangi bir 3.kuruluş tarafından üretilmiş sürücü ya da yazılım kurulmuş ise kaldırılması ya da çalışması engellenmelidir. Problemin devam etmesi durumunda üretici firmanız ile irtibata geçmeniz gerekebilir.

Güncellenmiş bir aygıt sürücüsünün kurulumu sonrasında problem yaşanıyorsa, Driver Rollback özelliği kullanılarak Eski sürücü versiyonuna geri dönüş yapılabilir.

Üretici desteğinden ilgili anlaşmalar çerçevesinde istifade edilmeli ve hatalı donanımların değişmesi için uygun şartlar oluşturulmalıdır.

Benzer hataların bir daha yaşanmaması için incelemelerle hataya sebep olan olayların not edilip analizinin yapılması gerekmektedir.

Şirket networklerinde ki kullanıcılarımızın tamamı Standart bir Domain user olduğundan dolayı yönetimsel işlemleri yerine getiremezler.Aynı zaman da bu bir güvenlik politikasıdır.Şirkette biz adminlerin daha rahat hareket edebilmesi için mutlaka standart olarak iş yapan personellerin Domain Users olarak oluşturulması gerekmektedir.

Varsayılan olarak Vista üzerinde oluşturulan Local kullanıcı hesapları Administrator hesabının yapabilmiş olduğu her türlü işlevi yapabilir.Ancak, kendi profili dışında başka kullanıcıların da etkileneceği bir işlem, örneğin, herhangi bir yazılımın kurulması ya da güvenlik ayarlarının değiştirilmek istenmesi gibi durumlar,yönetimsel bir işlem olduğundan dolayı Administrator hesabının şifresini bilmemiz gerekmektedir.

Vista kurduktan sonra karşımıza gelen Logon sayfasında sadece bir opsiyon yer almaktadır.O da ilk oluşturmuş olduğumuz kullanıcı hesabıdır.Yine varsayılan olarak o kullanıcı hesabından başka bir hesap ile oturum açamayız.

Administrator hesabı ile oturum açabilmemiz için önce Default Administrator hesabını aktif etmemiz gerekmektedir.Vista kurulumu sırasında Administrator hesabı ile alakalı bir şifre belirleme ekranı ile karşılaşmadığımızdan dolayı bu hesap kapalıdır.Aynen Guest hesabında olmuş olduğu gibi.Windows Xp işletim sisteminde kurulum sırasında kullanıcılar Local Administrator şifrelerini boş bırakıp geçerek kuruluma devam ettiklerinden dolayı o makina her türlü güvenlik tehditine açık olacaktır.Çünkü Administrator hesabının şifresi olmadığından dolayı ve aktif olduğundan dolayı standart bir kullanıcı administrator hesabı ile oturum açıp yönetimsel işlevleri yerine getirebilir.Belirlenecek her şifre senaryosunda yapacagımız tavsiye en az 8 karakter ve complex bir şifre tercih etmemizdir.

Vista’da Xp’den farklı olarak,Aktif etmiş olduğumuz kullanıcı otomatik olarak Welcome Screen’de gözükür.Bir diğer farklılık ise Xp işletim sisteminde logon sayfasına gidebilmek için kullanmış oldugumuz iki kere arka arkaya CTRL+ALT+DELETE Vista üzerinde yapılamaz.

Vista’da Local Administrator Sifresinin belirlenmesi

Method I

1)İlk method olarak bu işlemi Computer Management’dan yapabilmekteyiz.

2)Karşımıza gelen ekranda Local Users and Groups bölümüne girip oradan Users seçeneğini açıyoruz.Burada bizi 3 adet kullanıcı hesabı karşılıyor.İlki Vista kurduktan sonra oluşturmuş olduğumuz hesap(Serhad),Administrator ve Guest’dir.

3)Administrator’a sağ klik set password diyoruz

4)Karşımıza gelen uyarı pencersinde, EFS ile ilgili uyarı bulunmaktadır. Vista’da aynen Xp’de olmuş olduğu gibi, her kullanıcı hesabının şifresi o kullanıcıya ait Private ve Public key anahtar çifti ile orantılıdır.Yani bu şifreleme için kullanılan keyler kullanıcının şifresinden üretilir. Örneğin, Private key,EFS’in şifrelemesi için kullanılabilen bir anahtardır.Ve kullanıcının şifresinden üretilir.Eğer ortamda EFS kullanan bir kullanıcı varsa ve şifresi resetlenirse,Private key’i değişir.Bu sebepden dolayı da daha önceki private key’i ile şifrelemiş olduğu dosya ve klasörlere erişim sağlıyamaz.Bu aşamada eğer administrator hesabı ile bir şifreleme yapılmamışşa,şifre belirleme adımlarına devam edebiliriz.

5)Password’umuzu giriyoruz.

6)Teyid mesajınada Ok diyebiliriz.

Method II

1)ikinci method ilkinden daha hızlı ve kolaydır.İlk olarak komut satırına giriyoruz.Ancak komut satırından böyle bir yönetimsel işlemin yapılabilmesi için administrative haklarla açılması gerekmektedir.Start menüsünde kısayol olmadığından dolayı System32 altında cmd.exe’yi sağ klik Run as Administrator olarak çalıştırıyorum.

•Bu aşamada eğer UAC(User Account Control) açıksa karşımıza gelen uyarı pencersini ok diyerek gecebiliriz.

2)Komut satırından Local Administrator hesabı için şifremizi belirliyoruz.

3)Son olarak da administrator hesabının aktifleşitirilmesi için aşağıdaki komutu çalıştırmamız gerekmektedir.

4)Artık geldik test aşamısına.Makinamızda Logoff oluyoruz.Karşımıza Administrator hesabı geliyorsa yaptığımız işlemler başarılı demektir.

5)Administrator hesabı ile logon olduktan sonra Control Panel’den User Accounts bolümüne girerek bütün kullanıcı hesaplarını görüntülüyebiliriz.